Social Media Ruang Ah A Si Maw?
Kum 2003 ahkhan Sars
zawtnak timi a rak leng. Vawleicung ram 26 nih fak ngai in an rak tuar. Thihnak
a chuahpi rate hi 10% hrawng a rak si. 2009 ah Swine Flu a rak chuak tthan.
Vawleicung minung Million 57 hrawng hnahnawhnak a rak pek hna. Hi lio ah mithi rate
45% bak a rak phan. 2014 ahkhan Ebola zawtnak a chuak tthan i hi zawtnak
ruangah minung 11310 bak an rak thi, percentage in tuak tikah 25% hrawng an rak
si.
Tuchun ah Coronavirus
ruangah minung 3466 hrawng an thi cang. Percentage in tuak tikah 0.2% hrawng te
lawng a si. Report hnu bikah vawleicung hi zawtnak a ngeimi 101947 sin ah a
phan cang. Minung 56123 cu an dam cang. Report update hi nizan ta deuh a si).
Kan vawleipi a
tthangchotuk cang i pakhat le pakhat pehtlaihnak le thawngthanhnak a caktuk cang
i vawleicung hmun kip ah thil cang mi hi suimilam tem in kan theih khawh i mah
le mah thahnak ti bantuk zong a tu le tut i awk in a chuak. Social Media kip ah
cu bantuk thil pawl cu an rak ttial i hmuh khawh le rel khawh peng an si.
2003 ah a rak tlung mi
Sars zawtnak a len lio ahkhan Facebook, Whats App ti bantuk a rak um lo. 2009
lio i Swine Flu a rak tlun lio ahkhan Facebook a rak hmangtu hi vawleicung
million 150 an rak um cang. 2014 lio i Ebola zawtnak a len lio ahkhan WhatsApp
hmangtu hi minung millions 450 an rak si. Tuchun ah a cang mi Covid-19
(Coronavirus) chan ahhin Facebook a hmangtu hi 1.69 billion kan um cang. Whats
App a hmangtu hi 2 billions hrawng kan si.
Hika ah thil a hung
fiang mi cu Social media thiltikhawhnak le tthawnnak ruangah vawleicung
thawngpang thar, thiltthalo lei a cangmi a ran khawh chung rang in Social
Platform ah cutin, kha tin, tiin vawleicung minung 3 billion sinah a phan colh
peng. Hi dirhmun hi tuchun minung nih kan ton cang. Kan chim cangmi zawtnak
kong hna kha anmah le an caan cio ahcun ttih an rak nung tuk, kan rak theih lo
caah ttih a nunnak kong kan rak theih lo bia tu a rak si.
Tuchun ah thawngttha
siseh, thawngchia siseh a cangmi pawl vialte cu kan kut hum chungah nifantin in
a rak lang i kan theih khawh colh peng. Cu thil hna cu FB le WhatsApp, Telegram
ah kan ttial colh, kan kuat colh peng i cucu biadik a si maw? thawngpang fiang
a si maw? timi fiannak ngei hmasa loin kan thanh colh dih cio.
Covid-19 (Coronavirus)
ruangah thihnak a tlungmi rate hi 0.2% lawng a si. Zawtnak a ngeimi paoh nih an
ithihpi dih lo. China ram leng, Vawleicung pumpi ah thihnak rate hi 1.55%
hrawng lawng a si. Zawtnak a ngeimi an zate minung 101947 chungah minung 80576 hna cu China rammi an si.
Thihnak a chuahpi colh
tinak a si lo. Zeiruangah vawleipi nih hi zawtnak hi hitluk lawmmam in an ttih
ti kan zoh a si ahcun Social Media ruangah a si. Zawtnak a ngei paoh 101947
chungah minung 56123 nih an ithihpi ve lo, an dam. Zawtnak a ngei cuahmah
minung 101947 chungah a thimi le a dammi zeimawzat an um ve rih lai. Zawtnak a
ngeimi zong hi an karh rih lai.
Zei a va si hmanh ah,
mi thiamsang hna nih an chim ning ah, hi zawtnak in ivennak ding le ralrinnak
an kan pekmi ning in um le thutto izuam hna usih. A ngan a dammi kum 50 tang ca
le bang ahcun thihnak “chance” hi cu tluk sang in a um lo. Hi zawtnak a ngei i
a thimi rate hi a niambik a si. Kan ttihtuk lawmmam ding cu a si lo.
Business Insider chart
ah an ttialning ahcun hi zawtnak a ngeimi hna thihnak “chance” hi kum 10-29 kar
cu 0.2% a si. Kum 40-49 kar hi 0.4% a si. Kum 50 cunglei hi 14.8% a si. Tuchun
ah India ram ah zawtnak a ngeimi minung 49 an phan cang. An thi viar lai lo. An
zohkhenh hna lai a dammi an um lai.
Ttihtuk dingin chim
ding zong a si lo, ttih lo tuk ding zong a si fawn lo. Ralring tein khuasak le
umtu cawlcangh iralrin ding a si. Mi thiamsang nih an kan chimhmi, sii in
kuttawl peng, hmai i huh peng. Mibu lakah kal lo ti bantuk kha cu kan tuah
hrimhrim a si. Pathian sinah kan chanh ding a si. Hi zawtnak in a kan
chanhchuah khotu zeizongte cungah nawlngeitu Pathian sin ah chan hna usih.
“Bawipa, nangmah cu a ka chanhtu le a ka
hupphengtu na si! Nangmah cu ka Pathian na si; nangmah cu kan bochan,” an ti
lai. Hmuh lomi thil ttihnung vialte le thih tlak zawtnak vialte chungin him
tein an huhphenh hrimhrim lai. (Salm 91:2-3)
“Harnak zeihmanh nih an
tlunhnawh kho lai lo i vanchiatnak zeihmanh na inn a phan lai lo. Na kalnak kip
i nangmah an zohkhenhtu dingah Pathian nih a vancungmi kha a chiah hna lai.
(Salm 91:10-11). Hi lio ahhin South Korea mithiam sang hna nihcun Covid 19
zawtnak hrik a doh khotu Antibodies an hmuhchuah tiah an chim.
By; Stalin Tha Cung
Lian
New Delhi, India
No comments:
Post a Comment