Miphun Dang Tthit/Vat Hi Sual A Si Pin Ah Miphun Zuar le Leirawi A Si

Hi hmanthlak ka van  hmuh cu a celh bak in ka celh lo. Ka thin a lin, ka luak hna a chuak, ka duh hna a dul. Zeitindek nan hei ruah cio? A ttha ko nan hei ti maw? A ttha hrimhrim lo nan hei dah!

Kan unau Mizo pawl nih Customery Law an ngeihmi Article 74 nak ah Mizo nu/pa nih miphun dang an tthit/vat hna ahcun Mizo miphun sinak nih a covo khawhmi kha an phihpiak hna.

 

Chin miphun Khrihfa kum 100 tlinnak Centenary puai ah Laimi kan pa bik Dr. Hre Kio nih hmailei kum 100 chung Chin miphun kar kan hlannak ah kan i ralrin ding mi pathum lakah pakhat a chimmi cu miphun dang tthit/vatnak kong hi a si. Cu ah tahchunhnak pakhat in a chim “ Ti a thiangmi kha ti a nawi mi kan cawh tikah tinawi nih a tei deuh theo” tiah a rak.

 

A chim duhmi cu kan miphun, kan thianhlimnak, khrihfa kan sinak hna hi ti a nawimi sin ah a vai fonh tikah cu ti nawi nihcun kha thianhlimnak le miphun sinak kha a tlauter ti kha a chim duhmi a si. Hihi biapi tuk in a chiah caah voi tampi a nolh.

 

Tu lio Chin miphun kan dirhmun zoh tikah pa hi cu miphun dang a tthimi an um tuk lo. Kan nu pawl nih miphun dang pa a va mi an tampi cang. Nu nih miphun dang pa an vat hna tikah an miphun sinak cu a dih colh bak ve. Anmah chan ah a va dih lo hmanh ah an fale chan ahcun dih colh ko. Cucu miphun dang vat nih a chuahpi a si.

 

Tahchunhnak pakhat “Yangon ah kan Laimi Khrihfa hruaitu luban lei a simi pa i a fanu nih Kawlpa a vat. Cu hna nupa nih fapa te pakhat an ngei i an duh tuk i an dawt ning hi a mak taktak. A pi le pu nih an hei dawt ning hi khuaruahhar lei a si.

 

Asinain, cu an fate kum 5 hrawng a simi cu ruahlopi in a thi diam. Cu tikah a pa cu Kawl budhist a biami a si tikah an fate cu khangh a hau. A pi le pu nih Khrihfa mi pawl nih ruak kan i vui ning in i vui ko seh tiah an nawl len hna nain an duh lo i, an fa dawtte cu a khangh in an khangh.

 

Thih  lungfah si, a khangh in an van khangh tikah a celh bak an rak celh lo. An rak tuar tuk. Umtudan hi a thiam hrim an rak thiam ve lo. An lung a rak fah khawh ning!!!

 

Miphun dang kan vat tikah kan miphun le kan nunphung nih a tuah ballo mi le a fak tuk i kan ruahmi zong kha tuah a rak hau tawn tikah hi bantuk harsatnak le thihlohnak ton tikah a rak har khun.”

 

Tu lio Chin miphun hmun kip ah kan i tthek,  kawl rawn ah tampi kan um, Mizoram ah tampi kan um, Malaysia, India le vawlei cung hmun kip kan i theknak zoh tikah miphun dang  a va mi nu kan tam ko cang. Malaysia ah miphun a va mi nih buainak tampi an tong kan theih. India zong Kala pa bak  a va mi hna an um.

 

Miphun dang pa/nu tthit/vat hi sual a si lawng a si lo. Miphun leirawl le zuar zong a si. Miphun thlau zong a si pinah mah miphun zeirello zong a si chih. Miphun dang ka tthit, ka vat zong ah ka miphun sinak cu ka thlau lai lo ti cu lih a si. A si kho lomi a si. Cucaah Ti (Water) a thiangmi hraikhat chung ti a nawimi Haileng khat cawh hmanh ahkhin tinawi nih a tei deuh a tinak a si.

 

Cucaah kan nih Chin miphun zong miphun dang tthit le vat a si khawh chungin hrial i zuam hna usih. Cun kan miphun zong nih hi bantuk minung pawl kong hi ruah in Mizo miphun bantukin “kan miphun sinak nih a covo khawhmi thilri kha covo pek ve lo ah a ttha”. A ruang cu milu a tlawmte mi miphun kan si. Mi tlawm (Minority) miphun cu ralrinnak le phunglam ttha nih a kan hrenhkanh lo ahcun tlau thai a fawite kan si.