Sunday, 23 May 2021

Ni 11 Chung Vawleipi Theih In Fak Taktak In An I Phomh Hnu Ah Israel le Hamas Nih Gaza Ah Kahdaihnak An Thanh

Israel le Palestinian ralhrang Hamas hna cu ni 11 chung an ikah hnu ah Gaza Strip ah kahdaihnak thawng an thanh. Hi kahdaihnak hi anmah Israel ram caan, nizan zinglei suimilam 2 ahkhan hman hram an thok.

May 10-a Gaza aṭanga Hamas helhoin Israel lama rocket an kah avangin Israel sipaite chuan airstrike hmangin an chhang let ve nghal a, hemi ni aṭang hian an inbei chhunzawm a ni. Tun ṭuma inbeih hi kum 2014 hnua Israel-in Gaza Strip-a beihpui a thlak nasat ber nia sawi a ni a, Hamas leh Palestinian pawl dangte pawhin Israel lamah rocket 4,000 chuang an kap hman bawk.

Ni 11 an inbeih chhung hian Palestinian mi 230 an thi a, an zi ngah hian naupang 65 an tel niin Gaza health ministry chuan a sawi a, hliam tuar 1,710 an awm bawk. Israel lamah pawh mi 12 thiin, an zingah hian naupang pahnih an tel.

Ram hrang hrangin inkahhai an puang chu lawmawm an tih thu sawiin, US president Joe Biden chuan hmasawnna ṭha tak a thlen ngei a beisei thu a sawi. Israel Iron Dome rocket defence system atana interceptor missile supply-naah Israel chu a puih zel tur thu leh, Palestinian Authority hnuaiah Gaza-a chengte chhawmdawlna pek an tum thu a sawi.

Hetih lai hian inkahhai puan chungchangah Israel PM hi an ram chhunga party ṭhenkhat chuan an sawisel a, inkahhai puan a remti chu thil zahthlak tak a ni tiin an dem hle.

Israel-in inkahhai puan a remtih thu a sawi hnuah Hamas leh Palestinian pawlte chuan hnehna an chang ta niin an sawi zui a, Gaza khawpuiah an lawm a ni. Hamas thupuangtu Abedelatif al-Qanou chuan Israel chuan a tlawm tih a puang ta a ni tiin, an thurualpui Islamic Jihad official Ali Barakeh pawhin Israel thupuan chu Netanyahu a tlawm ta tih leh, Palestinian mipuiten hnehna an chang ta tih puanna a ni, a ti. Hetih lai hian Israel lam pawhin hnehna changtu zawkah a inchhal ve bawk.

Gaza-a Israel sipaite beihpui thlaknaah hian hospital leh clinic 18 a chhe tel a, school 50 chuang a chhe bawk. Mi 58,000 vel hmun him lamah an tlanchhia a, an zinga a tam zawk chu United Nations enkawl school building hrang hrangah an khawsa a ni. Israel-in border crossing a khar avangin, damdawi, tui leh fuel thlengin an buai hman tawh a ni.

 

Gaza War Ah Israel Maw Teinak Hmu Deuh Hamas Dah?

Gaza War “Scorecard” ah Israel siseh, Hamas siseh teinak (victory) cu kan ta an ti v eve. Ni 11 chung Operation ah Gaza le Israel nih Missile le Rocket hmangin heh tiah an phomh thluahmah. Israel’s IDF nih 225 Gaza-based Terrorists kan thah hna tiah an ichal. Cu lawng hmanh si rih loin Senior commanders minung 25 bak kan thah hna an ti rih. Cu pin ah Commanders Of Hamas & Islamic Jihad tiang kan thah hna.

Cu lawng si loin IDF pawl nihhin Hamas vawlei tanglam (metro), underground tunnels, ralthuam a thli in an zuarnak le training an tuahnak, 100 kilometers Gaza Strip cu kan hrawhpiak hna an ti. Hi vialte pin ahhin Command & control centers, 12 senior Hamas commanders hna an umnak bomb an denpiak hna.

IDF hna nih Operational apartments Ja'adi Cha'alah, company commander - Hamas 'Al-Farqin' Battalion, Jamal Alaeda, company commander - Hamas ‘Northern’ Battalion, & Muhammad Shuaf, company commander  the Hamas 'Nuhba' Battalion,. Izz al-Din Hadad, senior member Hamas military wing & the head of combat support an bomb.

Amjad Abu Najeh, the commander  Nuhba battalion, Ibrahim Muhammad Mustafa Qareh, the commander southern Khan Yunis battalion,   Ahmed Shamali, the commander of the Nuhba battalion  Shuja'iyya, Nasim Abu 'Ajuna, commander of the Beit Lahia Battalion hna an umnak inn a si.

IDF & Israel Security Authority hna nih  targeted Hasam Abu Harbid, Commander of the Northern Division  Islamic Jihad terror organization, commanders of the Hamas 'Central Camps' Brigade , the Hamas 'Karrara' & Parkain Battalions, ... rocket launch sites, underground rocket launchers-multi-barrelled rocket launcher, hi IDF hna hi langsar khun in an hrawhpiak hna.

 

Hamas Kamikaze drone vialte cu Iron Dome & F-16s nih a rak kahthlakpiak viar hna. Hamas nih Rocket 4,340 bak Israel lei an kah. Cu chung ah 640 cu Gaza chung lila ah a tla. Hamas & Islamic Jihad launchers 430 an kahthlak piak hna. Iron Dome nih Rocket a rak lutmi 90% intercept a rak kahthlak viar.

Israel nihhin 570 airstrikes rocket launchers bak an ngei. 10 government & 11 security targets. Hamas linked bank 5, Al Jala media building tiangin an kahpiak hna i an cim dih. Israel Air Force (IAF) pawl nih voikhat Operation an ngeih ah Raltuknak Vanlong 160 (160 Aircraft) bak an hman. Hi pin ahhin chim ding tampi an um rih.

Hamas pawl nih Rocket Ayyash 250km thar an ngei. Hi hmangin Israel’s Airport cu kah an timh. Nai Iron Dome tthatnak le thilti khawhnak kha an philh manh maw zei dek? May 20 ahkhan Kornet Anti-tank Missile nih Israeli Bus an kah i an target an khen. Target dang ah Ramon Airport, Airbase 6, Chemical Factory- Nahal Oz, Iron Dome batteries an target nain zeihmanh an target hi an khenmi a um lo. An hrawh khawhmi zong a um tuk lo.

Hi ikahnak ahhin Gaza minung 230 renglo an thi. Israel IDF minung 1, Foreign Workers minung 2 le Civil 9 lawng an thi. Palestinian nih Gaza le West Bank ah an teinak an lawm. Israel nih Jerusalem le Tel Aviv ah Hamas an lawm ve. Hamas maw an tthawng deuh le Israel dah? A hodah a scored a ttha deuh?

India Ram Ah Ttih A Nung Taktak Mi “Black Fungus/Mucormycosis & White Fungus” Zawtnak Nih Buu Khuar Hram Ai Thok!

Na hawikom, na chungkhat nih ralrin zia an thiamnak hnga rak share cio u!!- India ramchung ah zawtnak ttihnung taktak a simi “Black Fungus/Mucormycosi” tiah auhmi cu a hrik hmuhchuah chap lengmang a si. Hi zawtnak hi Covid-19 in a zaw i a dam cang mi hna nih a tlangpi in an kai deuh tiah hlathlaitu thiamsang hna nih an chim.

Hi “Black Fungus/Mucormycosi” timi zawtnak hi India ram chung State 11 ah an hmuh cang. Maharastra, Rajasthan, Gujarat, Telangana, Tamil Nadu,  Odisha, Karnataka, Delhi, Bihar, Haryana,  le Assam hna an hmuhchuah cang. Maharastra lawng hmanh ahhin “Black Fungus/Mucormycosi” timi zawtnak a ngeimi minung 1500 leng an hmuh cang hna. Hi zawtnak in minung 90 renglo a thimi an um cang.

Hi “Black Fungus/Mucormycosi” zawtnak hi minung taksa khawika hmun paoh ah a lut kho. A bik in kan cuap hi Covid-19 zawtnak bangin fak khun in  a hrawh. Tulio India cozah nih nizan tihni May 20 ahkhan State le UT Cozah nawlneitu sinah “Black Fungus/Mucormycosi” cu zawtnak ttihnung taktak “Epidemic Disease Act 1897 tangah a ummi a sinak kong an theihter cang hna. Minung nih a chia le a ttha kan theihnak a tlauter ti a si. Cu lawng siloin Covid 19 bantuk in nunnak tiang a liampi khawh tiah an ti.

Union Health Ministry nih mipi theihternak i a ttialmi ah Covid-19 zawtnak a len cuahmah lioah “Black Fungus/Mucormycosi” cu zuamcawhtu thar a sinak kong le State zeimawzat ah a hrik hmuhchuah a sinak kong a chim. Steroid therapy le sugar control tiangin a hrawh khawh tiah a chim.

 “Black Fungus/Mucormycosi” zawtnak a ngeimi hna zohkhenhtu ding ah Eye surgeon, ENT specialists, General Surgeon, Neurosurgeon hna le Dental Maxillofacial Surgeon hna, Amphotericin - B injection pinah Antifungal Medicine hmang pawl kha treatment a tuahtu ding an si. Indian Medical Association (IMA) hna nihcun Prime Minister Modi sinah ca an tial i Pharmacutical Company hna cu Amphotericin – B serchuahnak ding lam kawlter dingin an nawl.

India ram ah Black Fungus zawtnak hrik hmuhchuah a si cuahmah lio le ngandamnak lei rianttuantu le cozah nawlngeitu an thin a phantuk lio ah hi nakin ttih a nung deuhmi le a rianttuanning a tthawng deuhmi “White Fungus” zawtnak hrik thar zong hmuhchuah a sinak kong phuan a si. “White Fungus” zawtnak hrik hi India ram ah minung 4 sin ah hmuhchuah a si cang tiah ngandamnak lei rianttuantu nih an chim. “White Fungus” zawtnak hrik nihhin Minung kan taksa hlei, cuap, tin, vun, pum, kal le thluak pinah minung taksa hlei dang hna le Kaa pawl a hrawh khawh ti a si.

Black Fungus le White fungus hna nihhin minung kan taksa caah ral a dotu kha thazaang a dermi (phun dangin kan chim ahcun thiraang a tlawmmi, thirang a derthawmmi)- diabetis patiest hna le zawtnak dang a ngei ciami hna nih fawizaangte in an kai kho tiah ngandamnak lei rianttuantu mi thiamsang hna nih an chim. Source- Zeenews

Israel Nih Buainak Phun 3 An Tong, Ceasefire Tuah Zong An Duh Ti Lo, Hamas Submarine Zong Kek Viar In An Den, Israel Nihhin Ninja Missiles Zong Ngeih Dawh An Si

The US President Joe Biden nih Gaza lei in minung 210 an thih hnu ah Israel Prime Minister Benjamin Netanyahu cu kahngolnak (Cesefire) tuah dingin a chonh. Nain, Prime Minister Benjamin Netanyahu nih a lehmi cu “Kan phomh peng hna lai, terrorist pawl hi an ci bakin hmih kan izuam lai” a ti. (Continue Striking at the terrorist target).

IDF hna nih an ral pawl umnak Bases, Vessels, Weapons warehousese, Infrastructure le Operatives pawl cu an phomh thluahmah. Tuchun May 18th Airstrike ahhin Islamic University building dot 6 le library pawl zong an bomb mi ah ai tel. An bomb lai ahhin Civilians pawl warning an pek hmasa hna caah civil mithi a ho hmanh an um lo.

IDF report ning ahcun 18th May Airstrikes Gaza ahhin Hamas 125 le Palestinian Islamic Jihad (PIJ) 25 an zate in 150 an thi tiah an report ah an langhter. UN nih Palestinian 41,000 nih UN sianginn ralzam umnak an rolh. Palestinian Militants pawl nih Gaza lei in Rocket 3,400 renglo an kah cang.

IDF/IAF pawl nih Hamas target “the metro” le tunnels le underground bunkers pawl an phomh nolh ve i an target hi hmun 65 an fuh/khen. IDF hna nih video footage an pekchuah mi ah 'Hamas 'suicide submarine' autonomous submersible, northern Gaza ummi IAF pawl nih bomb in an den lio an pholangh.

Hi nihhin a puah khomi thil (66 pounds of explosives) le guided by GPS technology, a thuamh tiin an chim. Mediterranean ah Israel Oil rigs hrawh dingin an choi tiah theih a si rih. Israel nihhin hmun thum- Hamas Gaza Strip, ramchung Arab le Jews Community buainak le Lebanon in Terrorist pawl rockets in ai vennak ah a buai ngaingai.

Israel nih Ninja Missile An Ngei le Maw  A Si Hnga- Gaza Strip leng ah IAF pawl nih motor bomb in an den hnu khan Israel nih 'America's six-bladed “ninja missiles'  anmah version an ser maw ti a um. Hi car bomb nak video footage an pekchuah mi ah motor hi a chung lei le kutka khar lawng ai rawk. Nain, a hnu lei ah zeihmanh ai rawkmi a um lo. Hihi Ninja Missile rianttuan tawnning a si.

Israel nihhin Ninja missiles hi an ngei tiin International pawl thinlung ah a um cang. (R9X 'ninja missiles' - dud Hellfire rockets) nihhin Blades 6 hi a nawr viar khawh. US nih Ninja Missile hi Lybia, Syria & Iraq ah a rak hman bal cang. Israel le US ipehtlaihnak a tthat ruangah Israel nihhin Ninja Missile Version an rak ser ve le maw a si hnga tiin mi tampi nih an ruah cang.

Ninja Missile Israel nih an hman ko tiah an zumhnak comments pawl-Kyle Glen, an open-source intelligence analyst and co-founder of the Twitter feed Conflict News, wrote: '1 killed after an airstrike targeted a car in Western Gaza. Impressive precision. Reminds me of the R9X strikes in Syria but as far as I know, Israel do not possess them

open-source intelligence Twitter feed in French, added to the speculation, writing: 'It is interesting to note that there is very little damage in the surroundings. I think they used a missile similar to the R9X or a missile with a very small explosive charge.'

 

 

Hamas Ralhrang Pawl Cu Fak Chin Lengmang Kan Phomh Hna Lai- PM Benjamin

Israeli Prime Minister Benjamin Netanyahu nih Gaza in rocket hmangin Palestinian pawl nih Israel ram lei an rak tawnmi cu anmah nak fak deuh in pehzulh in tein kan phomh peng hna lai tiah a chim. Israeli Air Strike ruangah Pathian ni ahkhan Palestinian minung 3 an nunnak an liam. Palestinian lei zong nih Israel khuapi Tel Aviv lei ah rocket ngol hngal loin an kah ve. Vawleicung ram kip nih nan buainak hi ngol cang ulaw, remdaihnak ser cang uh tiah nawlnak an chuah cio. Niruk ni ahkhan US President Joe Biden nih Israel PM Netanyahu le Palestine President Mahmoud Abbas hna cu phone in a chonh hna.

 

Kan hnuzarh nikhat ni thok in tutiang tukdohnak ahhin a tlawm bik Gaza lei in minung 148 an thi cang tiah Palestinian Official pawl nih an chim. Israel lei minung 10 an nunnak a liam cang. Gaza lei i a tam deuh a thimi hna hi Hamas ralhrang pawl an si tiah an chim. Palestinian Health Official lei nihcun a thimi chung ah minung 41 cu hngakchia an si tiah a phuan. Israel Prime Minister Benjamin Netanyahu nih” A herh chung paoh” tukdohnak hi kan pehzulh lai” mipi hna hi hliam an tuarlonak dingah a si khawh chungin kan izuam lai tiah a chim. “Tutan kan buainak ah mawhphurtu kan si lo, an kan doh hmasa caah a si”tiin Netanyahu nih a chim.

 

Tutan buainak nisarih chung bak a umnak hi Kan hnuzarh i East Jerusalem ah Israeli-Palestinian kar I buainak a chuak ruangah a hrinmi a si. Muslim le Jews hna nih hmun thianghlim ah an ruahmi hmun in idohnak hi a chuak hmasa. East Jerusalem ah Temple Mount buainak ah Israel ihnukdok dingin Hamas nih an hrocer hna hnu ah Rocket in an kah chap hna. Cuti cun buainak hi a hun ithok. Kan hnuzarh niruk ni ahkhan Israel  raltuknak vanlong nih Gaza ah High-rise building media organization the Asscociated Press le Al-Jazeera pin ah Office le Appartment tampi umnak cu a hrawh hna. A hrawh dih hnu ah Israel nih cathanh chuah in hi building chung ahhin Hamas  pawl nih Military Asset biapi taktak pawl an chiah hna tiin a chim.

 

UN Secretary General Antonio Guterres nih building hrawh a si mi kong ah fakpi in bia c him. “Secretary-General nih civilian le media pawl he ai pehtlaimi pawl target in thil tuah cu international law kalh a si, zei bantuk lam a si hmanh ah a hrial awk a si tiah a chim. Associated Press (AP) nihcun an umnak building cu Israel ralkap pawl nih hrawh an timhnak kong an chimh hna nak le a chung ummi an zamter dih hnu ah suimilam tlawmpal an hrawh tiah a chim. News organisation CEO, Gary Pruitt nihcun, “Nunnak tampi an liam lai kan phang caah kan chimh hna nak a si” a ti. AP jounralist le freelancer tampi an  um lio a si nain a caan te ah an chuak manh viar’ tiah a chim.

 

US President  Biden phone call- US President Biden nih Prime Minister Netanyahu sinah Israel nih mah ivennak diknak an ngeih cu a thlawp hna kong a chim. Tower Block hrawh a si hnu ah nunnak tampi a liam mi kong cu a poi a tinak chim in Journalist pawl humhim dingin a nawl hna. Biden nih President a si hnu ah a voikhatnak Mahmoud Abbas zong chawn in US-Palestinian  kar pehtlaihnak cu fek deuh in ser  a huamnak kong a chim. Hamas-pawl nihcun rocket hmangin  Israel an kahnak cu an ngol colh a hau tiah a chimh fawn. President Abbas hi West bank um hmun a khuarmi a si Hamas kong ah nawl a ngeituk lem lo. Nain US nih tapung pawl bantuk ah a ruahmi asi. Hamas pawl cu a chon bal hna lai lo.

 

Hamas le Palestinian militant group dang  hna nih ni tlawmte chungah Israel lei ah rocket 2,000 renglo an kah cang. Asinain hi rocket lakah 90% hrawng cu Isarael Iron Dome defence system nih nih a rak kahthlak hna” tiah Israeli military  nih an chim. Iron Dome hi short-range rocket le missile hna lakin ivennak caah special in sermi a si. Kum 2006 ah Israel le Lebanon le Hezbollah pawl idohnak ahkhan Israel ramchung ah rocket thong tam taktak an rak kah. Cu ahcun Israel nih harsatnak tampi an rak tong..  Cu ahcun Israel nih missile defence system thar kan ser lai tiah a rak chim.

 

Israeli firms Rafael Advanced Defense Systems le Israel Aerospace Industries-hna nihcun US bawmhnak in Iron Dome hi an ser colh. Kum 2011 ahkhan hman khawh a si colh. All-weather system  a si i chun le zan zong ah hman khawh viar a si. Gaza lei in rocket kahmi pawl a rak khamtu le a rak hrawktu a si. Iron Dome an sernak ahhin phaisa an hmanmi a tam taktak. Nain, Technology  tampi a ken chih ruangah thil a hrawktu ding missile le a hrawk lotu ding missile tiangin a thleidan khawh. Ttihnung ah a ruahmi paoh cu a kahthlak thluahmah hna. Cu lawng si loin minung umnak ah a tla lo ding missile zong a theih i kahthla loin a um.

 

Iron Dome hi hman khawh a si hnu in Israel nih a ram chung hmun kip ah 10 Battery a chiah hna. Battery kip ahhin launcher pathum maw pali a ken chih i Interceptor missile 20 an kah thlak khawh hna. “Iron Dome System hi um hlah sehlaw, Israel ram ah mithi an tamtuk cang hna. Nunnak chanhchuahtu a biapi taktka mi a si” tiin Israeli Military spokesman Lt Col Jonathan Conricus nih a chim. Hi lio ahhin Analyst pawl nihcun Gaza in rocket uar taktak an rak kahnak a chan hi Palestinian Militant hna nih Iron Dome ca zong ah buaithlak seh tiin an rak chuahmi a si tiin an chim.

 

Tuzing Monday (May 17th) zing ceu hlan ahkhan Israel nih Palestine Hamas pawl an umnak ah Airstrike voi hnih thum nak tam a ngei tthan. Gaza Health Officials pawl nihcun Israel Jet Fighter bombardment ahhin minung 197 an thi cang tiah report an chuah. Hi lio ahin tuzing tthiam ahkhan Hamas pawl nih Israel ah Beersheba le Ashkelon ah rocket an kah tthup ve. An kar boruak hi daih lei a panh kho lo.

Gaza Strip Cu Israel Nih Airstrike Hmangin Ni 9 Chung A Van Den Ciammam An Cei Taktak!!

Media pawl reports ning ahcun nikhat ni zaan tlai hnu le Nihnih ni zing lei ahkhan Israel ram lei ah Rocket tampi a hung lut tthan. Cu tikah IAF pawl nih fak taktak in Gaza Strip cu an phomh tthan. Hi ahhin Air strike voi 30 bak an tuah tthan. Nain hi tan ahhin an hrawhmi kong felfai in an tarlangh lo. Next post tu ah kan van langhter te lai.

Nihnih ni zing ah Israel Warships hna nih Gaza Strip rili cu fak taktak in an phomh. Media dang report ning ahcun Israel Air Strikes hi voi 60 a timi zong an um. Israeli planes hna nih buildings Al-Qatiba Square cu bomb in an den. Gaza health officials report ning ahcun Gaza minung  212 an thi cang. Israeli-Lebanese border in Israel lei ah Rocket 6 a rak lut. Southern Lebanon in an rak kahmi a si. Nain, IDF pawl an iveng him manh i Lebanese territory ah a tla.

 Nizan ahkhan US President Joe Biden nih  Israeli Prime Minister Benjamin Netanyahu chon in Egypt hmalaknak ah kahngolnak tuah dingin a nawr. Sunday UNSC meeting ahkhan US nih kahdaihnak ser dingin ram dang nih an rak chuahpi mi a rak hnawlpiak cang hna. Democrats pawl nih Joe Biden cu an phomh hnik cang. US nih a fahniang bik Israel cu a humhak peng ve.

 Sunday & Monday, Secretary of State, Antony Blinke nih daihnak ser dingin  senior officials -Israeli Foreign Minister Gabi Ashkenazi and officials from Egypt, Jordan, Qatar, the UAE, Saudi Arabia, Tunisia, &the EU hna a chonh duahmah hna.

Tu ahhin Gaza strip lei in Southern Isreal hmun kip ah miakpi puah thawng le missile thawng a thang tthan hoi. Palestinian report ning ahcun Gaza Strip ah Palestinian Covid-19 testnak Laboratory um chun cu Israel airstrikes ruang ah hman a tlak ti lo. Al-Rimal clinic, health ministry compound le Qatar’s Red Crescent compound tiangin a rawk viar.

 Tulio Israel le Hamas ralhrang kong hi na rel huam phun a si ahcun comment ah rak langhter ve te. Nifatin upate thar bik kha update tuah khawh peng kan izuam lai.

Hamas Leitang Lam (Tunnel) Bomb In Israel Nih A Den Dih! Hamas Nih An Celh Ti Lo I Ceasefire An Duh, Nain PM Benjamin Nih A Cohlang Ti Lo

Israel's armed forces hna nih cacawn ninga ni zing ceu hlan ah Hamas pawl nih vawlei tang lam (tunnel) Gaza strip in Israel ram lei panh in an cawhmi cu a sau kho taktak. Hitin Israel ram tiang cawh i Israel cu hrawh dih, vutcam ah canter kha an saduhthah cu a si. The Israeli Defence Forces nih 160 aircraft hmang in minutes 40 chung bak network of tunnels Hamas pawl nih an cawhmi cu voi 450 missiles Bomb in an den. Hi chung ah Northern Gaza target 150 bak an saduhthah ning an khen.

 

Hi Air strikes ahhin 500 artillery shells, flares le explosive, pinah 50 tank shells an hman rih. Palestinian health authorities report ning ahcun minung 130 an thi cang tiah report an chuah. Nizan ahkhan Hamas pawl nih Gaza lei in rocket an rak i Israel minung 2 a hliamh hna. Rocket 5 hrawng cu Ashkelon ah an tla hna i Kum 60 minung le 90 minung tar a hliamh hna. Ashkelon hna hi bunkers ah an thuhter viar hna. Israel Defense Force (IDF) tweeted official account 'IDF air and ground troops are currently attacking in the Gaza Strip.'

 

IDF military spokesman Lt Col Jonathan Conricus nih Gaza Strip cu cunglei he tanglei an phomhnak kong a tarlangh. Prime Minister Benjamin Netanyahu’s 'I said that we would charge a very heavy price from Hamas. We do it and we will continue to do it with great intensity. The last word was not said and this operation will continue as long as necessary" tiin a ttial. Hamas military spokesman Abu Obeida nihcun Ground invasion zong kan ttih hlei lo. Ka caah cun IDF an thih zong le a poi lo. An nun si le tlaihnak caan a si, a ti.

 

PM Benjamin nih  ralkap 9,000 reservists an auh nolh. Southern Lebanon in Rocket 3 a rak lutmi kha Mediterranean ah a tla diam. Hezbollah pawl tuahmi a si lo. Palestinian faction group 1 nih an rak kahmi a si. Hamas pawl nih an celh ti lo i Ceasefire tuah an duhnak an langhter cang. Nain, PM Benjamin Netanyahu nih a duh ti lo. A hnawlpiak cang. An ci bak in hmih lawlaw a timh cang hna.

 

Hamas hi Israel nih voi 600 leng air strikes in an phomh cang. United Nations nih Security Council cu a voi 4nak thaizing Pathian nih ahhin meeting kan tthu tthan lai tiah an phuan. US Secretary of State Antony Blinken nihcun Washington nih Israel hi biatak tein kan thinlung dihlak in kan dirpi tiah a phuan. Lt Col Conricus nihcun zeibantuk lam paoh in ground invasion zong in kan i ready peng a ti. Israel-Gaza wars 2014 & 2008-2009 incursion bang khan phanh dawh an si cang.

Jerusalem Khuapi I Cuhnak Ruang Ah Israel (Judah) Miphun le Muslim Miphun Pawl Cu Tuk Hram An I Thok Cang!!!

By-Stalin Tha Cung Lian

Hamas ralhrang nih Israel ram lei ah Rockets 1800 bak an kah cang! Israeli minung 9 an nunnak a liam. Israel nih a ralkap reservers 9,000 a auh tthan hna. Ralkap 16,000 cu leave lak ngah lo a ti hna. Cu hnuah  Israeli Jet Fighters 160 bak nih voi 600 khengte Gaza Strip (Hamas hmunkhuar) hmunkhuar 150 cu a zuanhnawh i Bomb in an den. Hamas ralhrang pawl nih Israel cihmihnak dingah tiin leitang lam an cawhmi (tunnel) lawng hmanh voi 450 renglo in bomb in a kah. Cu tikah Palestinian minung 119 an nunnak a liam. Hi chung ah hngakchia minung 31 le nu 19 an itel. Minung 850 leng nih hliam an tuar.

Tuzarh nikhat thok khan Israel le Hamas le Islamic Jihad (Palestinian) pawl kar buainak hi zual lei a hun panh i tuchun tiangin Gaza Strip ah um hmun a khuarmi Hamas le Islamic Jihad ralhrang pawl nih Israel ram cu rockets 1600 renglo an kah cang. Cu rockets hna lakah 90% cu Israeli Defense Force “Iron Dome” Missile Interceptor nih van lai a rak kah hna i vawlei an tlak hlan ah an puak. Nain, cheukhat cu an kahthlak manh lo ruangah Israel ramchung ah a tla i Building le Bus pawl a khen hna i pa 5 le hngakchia telh in minung 9 an thi cang. Hi chung ah IDF ralkap minung 1 zong a nunnak a liam ve

Israel Defense Force (IDF) hna zong nih cuti an ram chung Tel Aviv, Jerusalem le an ram nitlak lei ah Rockets 1800 leng a rak kaptu hna cu kap kho ti lo dingin Jet Fighters 160 leng bakin a phomh hna. IDF lei ahhin Drone F-16 le F-35 Fighter Jet hna hmangin Hamas le Islamic Jihad ralhrang pawl nih um hmun an khuarnak tiah a ruahmi hmun 150 cu bomb in a den hna. Gaza Health Ministry nihcun Palesitinian minung 119 an nunnak a liam cang. Hi chung ah hngakchia 31 le nu 19 zong an itel. Cu lawng si loin minung 850 renglo nih hliam an tuar.

Hamas le Islamic Jihad pawl nihhin Tel Aviv khuapi “Ben Gurien International Airport” zong Rocket in an kah i, vanlong a zuang dingmi pawl zong a tlaiter viar hna. Jerusalem khuapi thlanglei Rishon le Zion pin ah, Gaza Strip pawng Ashkelon, Holon le Tel Avic pawng ummi Givata’im khua hna ahcun Palestinian ralhrang pawl rockets kahmi cu a tla. Nain, vantthat ah inn le lo fak tuk in a hrawhmi cu an um lem lo. Nain minung 9 an nunnak a liam phah i IDF ralkap pakhat zong ai tel tiah Israel Defense Force biachimtu Col. Jonathan Cornicus nih a chim. An kar boruak hi daih lei a panh kho lo. Israel- Hamas le Islamic Jihad hruaitu pawl nih hi nak fak in ikah dingin an chim veve.

Kum 2014 ahkhan Israel le Hamas, Islamic Jihad, Al-Aqsa Martyr Brigade le Hizbollah hna hi ni 50 chung fak taktak in an rak ikap cang. Cu tan ikahnak ahcun Palestinian minung 2,100 bak an nunnak a rak liam. Israel lei in minung 70 bak an rak thi ve. Inn le lo tam taktak an rak rawk.

Zeiruangah Dah Buainak Chuah Hram Ai Thok?- Muslim pawl Pathian an biak, holy (Ramadan) cu May 8 ahkhan a dih ni asi. Cu ni a dih lai ni cacawn ninga ni ahkhan “An hruaitu Sheikh Tayseer Abu Sunainah” nih biacah a chim. Cu bia a chimnak ahcun Sheikh Jarrah hmun, East Jerusalem khuapi cu kan ram diktak a si caah Al-Aqsa hmun venghim dingin kan thlarau le thisen pek dingin kan huam e” tiin a chim.

Cuka hmun ah ai pummi Muslim minung 90,000 renglo cu East Jerusalem ah “Al-Aqsa Mosque” an timi hmun ah an hruaitu pawl cu vawleicung hmun thianghlim bik 3nak ah ipumhnak an ngei tthan. “Dome of the Rock” an timi, Sui le ngun in an ttamhmi an biakinn (mosque) pawngah ipumh khawmh an duh.

May 8 cacawn niruk ni zaan cu thlacamnak caan phundang ngai “night of destiny) le an mi thianghlim (Sacred Prayers) “Laylat al-Qadr” an timi caan cu biapituk ah an chiah. Cu lio caan bantuk ahcun kum 1967 Six Day War” ah Arab-Jordan ralkap kut tangin East Jerusalem cu Israel ralkap an rak lakni May 10 kher a si ve hoi.

Hi May 10 hi kum tin ti awk in Israeli miphun pawl nihcun Jerusalem khuapi an lak philhlonak Ni cu ni sunglawi ah ruat in “Jerusalem March” tiin Judah Kulmuk pawl nih “theih camcinnak or philhlonak lamzawhnak” an tuah tawn. Cu lio ahcun thlacamnak an ngei tawn.

May 10 ah Judah miphun minung 30,000 renglo hna cu “Jerusalem March” tiin lamzawhnak an ngei. East Jerusalem cu Damascus Gate in Old City an timi lei ah an kal. Cu hna veng him dingin Israel cozah nih Police 3,000 a duty ter hna. Hi bantuk in Muslim le Judah miphun pawl Jerusalem Temple an icuh theo tawn. Muslim pawl nih Old City lei ah “Noble Sactuary” Al-Aqsa Mosque” an ti lengmang mi (Judah miphun nihcun Temple Mount” an timi “Western Wall” umnak ahcun buainak hi chuah hram ai thok.

Judah pawl nih “Jerusalem March an ngeih ahhin Police hna nih Al-Aqsa Mosque Compound luh an sianh ve hlei hna lo. Israeli police hna nih Al-Aqsa Mosque lei ah Muslim mibuu hna cu tthio an timh hna. Cu ahcun Palestinian ralhrang (terrorist) pawl nih lung in an cheh hna. Israeli Security Forces nih rubber-bullet le stun grenade le tear-gashmangin an kah ve hna. Cuti cun buainak hi a hung linsa chin vima mi asi.

May 8 i Jerusalem khuapi buainak ahcun Palestinian minung 700 hrawng le Police minung 20 cu hliam an tuar. Cu hnu cun boruak hi linhsat hram ai thok. Gaza Strip lei ah Hamas le Islamic Jihad ralhrang  hna nih Al Aqsa Mosque i lung in Israel Police a cheptu hna cu chanh tim in Rockets cu Israel ramchung ah an hun kah thluahmah hna. Cuti rockets hmangin an rak kahnak cu lehrul cham in Israel nih atu bantuk in a phomh hna nak hi a si.

Israeli caretaker PM Benjamin Netanyahu nihcun Police thiltuahmi cu an palh lo tiin a ttanh hna. Biaknak zalonnak, kut itlaihnak (freedom of worship) cu ka thlawpmi a si tiin a chim lio ah Palestinian Authority President Mahmoud Abbas nihcun, "Israeli Police thil tuah cu ttanh in hma a lak” tiin a soisel. Palestinian ai pumkhawmmi hna cu "Al-Aqsa Pasal ttha hna" (Heroes of Al-Aqsa) tiin heh a thangtthat hna.

Nikhat ni le Nihnih ni zing ah Gaza Strip lei in Palestinian ralhrang pawl nih Rockets 350 renglo Israel ramchung ah an hunk ah. Israel zong nih cu Rocket kahnak cu lehrul in an hun phomh hna hi a si. Biatak in Jerusalem le Gaza Strip kar ah buainak nih an hmaika ah a hun chuah hnawh taktak tikah PM Benjamin nih Reserve ralkap 9,000 bak ralrin dingin a hun auh tthan hna hi a si.

Israel ram hmun kip ah, Rocket le Missile kahnak in iven dingin mipi cu theihternak darkhing cu a hung ring. Hi tiang in mipi hna ivenhim dingin darkhing an tum hnu ahcun Israeli mipi hna an pum, an inn le an compound tbk pawl bomb, rocket le missile nih a hrawh khawhlonak dingah Bunker ah an itom a hau cang.

*Al Jazeera News nihcun, Israeli jet fighters 160 bak nih Gaza Strip hmunkhuar hmun 150 bomb in an den ruangah minung 119 nih an nunnak a liam phah” a ti. Thi le hliam zat hi BBC, NBC, AP, Reuters, Fox News, Haaretz, Times of Israel le Jerusalem Post hna nih an ttialmi an ikhat hna lo. Nain a thimi hi 119 renglo an si cang ti cu a fiangmi a si.

 Jerusalem khuapi *Old City* hmun ah nikhat ni ah buainak a chuakmi ahhin Palestinian Red Cresent Society nihcun minung 520 nih hliam an tuar tiin a chim. Minung 600 cu Makassad Hospital kalpi an si. Minung 5 le bang cu an dirhmun ttha lo ngai in an ihliam a ti. Dr. Adnan Forhoud nichun hliamtuar mi hna hi an lu, an hrom le an ke ah kahmi an si deuh viar a ti.

 Hamas ralhrang hruaitu “Ismail Haniyeh* nihcun, "A si khawh chungin, kan thazaang dihlak chuah in fak deuh in Israel ram cu Rocket le missile hmangin kan kah lai nak kong le Israeli lei nih Hamas pawl thil tuah cu kan doh i, kan phomh thluahmah hna lai” an ti ve. Hi ti i *Al-Aqsa Mosque* ah Muslim ai pumkhawm mi hna thio timhnak ruangah Israeli Police thil tuah hi vawleicung ram kip le Arab-Muslim ram pawl nih an soisel ngaingai.

Turkish President Tayyip Recep Erdogan nihcun “A si khawh chungin Muslim ram pawl ttangrual in Israel thil tuah hi dohdal dingin a sawm hna pin ah “Israel thil tuah cu biatak tein a soisel. Terrorist thil tuah, mifir le damiah thil, a sual taktak mi cozah (Cruel Terrorist state” tiin a puh.

Iran, Egypt, Jordan, Saudi Arabia, UAE hna zong nih an soisel. Cu tlawmpal ah Arab Leaque le Islamic Organization of Islamic Council (OIC) bantuk zong nih an soiselnak an aupi colh fawn. *Middle East Quartet* an timi *US, Russia, European Union* le *United Nations* nih tulio Israeli le Palestinian kar boruak cu Middle East chung hrawng idohnak le ikahnak ah a canter khawh” tiin an thinlung an pek ngaingai (deep concern) nak kong an chim. Boruak a daih khawhnak dingah hmala dingin Palestinian le Israel hruaitu pawl cu an nawl hna.

Sheik Jarrah I Cuhnak Ruang Ah A Si Deuh Kho Men?- May 2 hrawng ahkhan East Jerusalem khuapi Palestinian million 58 umnak “Sheik Jarrad” cu Judah pawl nih “kan miphun hna, kan ram diktak” an ti. Palestinian chungkhar cheukhat cu chuak uh an ti hna. Hika Sheik Jarrad hmun hi cheukhat nihcun kum 1948 ahkhan UN Refugee Agency le Jordan ram iremnak bantuk in Palestinian Refugee pawl umnak ah pek” Nakba” a si tiin an chim ve.

Caan a hung kal i, 1956 ah le 1970 hnu khan cun Judah pawl an ram a sinak an hun humhalh thluahmah. Judah hna nih Court ah taza an cuai hna i Jerusalem District Court nih chungkhar 4, al-Kurd, Iskafi, Qassim le Jouni hna cu an umnak hmun chuahtak dingin an ti hna. Cu thil a kal vima mi ahcun Israel Suppreme Court nih May 10 ah biachahnak tuah a timh nain, boruak thalo um lio a si caah Supreme Court biachahnak cu ni 30 an thawn tthan.

Kum 1956 ah Palestinian minung 28 nih um hram an thok. Cu hna cu Yafa, Haifa lei in a rak ra mi Karn al-Jouni Area an timi Sheikh Jarrad ahhin an um ti a si. Hi ti in Sheikh Jarrad hmun in Palestinian pawl tthawldawi tim in Judah pawl umter timhnak hi “Rupert Colville”, UN biachimtu nih “Hiti i hramhram in tthawldawi timh cu thilttha lo deuh a cang sual lai” tiin Israel cozah cu fimkhur dingin bia a rak cah.

East Jerusalem ahcun minung 441,000 an um i an lakah minung 200,000 cu Judah miphun an si. Ralkap le Police nih an ven hna. Easter Jerusalem pumpi hi Palestinian pawl nihcun Independence an hmuh a si ahcun an khuapi bik Capital ah an itinhmi a si. Jerusalem chaklei Givat Hamatos- Beit Saffa leh Har Homa - Jabal Abu Ghneuim le Beit Sahour thlanglei ah Judah pawl hi tambik an umnak a si” tiah a chim.

Israel cozah thil tuah ning cu US le UK Politician cheukhat zong nih an soisel. Cu hna lakah Britist Politician Jeremy Corbyn zong ai tel ve. Jeremy Corbyn cu Labor Party hruaitu a si.  April thla ahkhan cheukhat nihcun International Criminal Court(ICC) ah Israel cozah cu tazacuai an duh i *SaveSheikhJerrah* timi movement tuah in Court kalnak ding phaisa an buatsaih. Hiti i ICC ah Sheik Jarrah kong an ceih ahcun Arab ram pawl an ttangtti sual hna lai ti phan a um ngai.

Israel Hruaitu Pawl Zohchunhtlak An Si- Israeli Caretaker PM Benjamin Netanyahu le Defense Minister Brig.Gen. Benny Gantz cu Politics kong ah an lung ai khat lo ngaingai. An lung ai khah khawh lo caah kum 2 chung ah Parliament (Knesset) ithimnak voi 4 bak an tuah phahnak a si. Tu zong ah cozah ser kho party an um rih lo. Nain, hiti buin an ral pawl nih an rak dohnak hna cu lehrul dingin ahcun an lung ai khat ngaingai. Biatak tein an cawltti i khua an khang tti.

Hamas le Islamic Jihad ralhrang hna nih Israel ram cu an buaitertuk ruangah lehrulhnak (respond) ding an tuaktantti. PM Netanyahu le Defense Minister Gantz le Israeli Military Chief of Staff Gen. Avachali le National Security Adviser hna minung tlawmte nih fimkhur taktak in le ralring taktak in um khawhnak ding ruat in le cuhlan nak fak in Hamas le Islamic Jihad pawl tukdoh cu an hna a tlatti. “Palestinian ralhrang pawl nihhin an ngamh lo buin an cil an hmawm lai” ti hi vawlei nih an cuanh cio hna.

PM Benjamin Netanyahu nih “Tukdohnak lianngan cu kan kalpi lai. Hamas le Islamic Jihad hna nih an thil tuah man sang tak (heavy Price) cu an hmuh lai. An thisen cu an lucung ah a um. Hi kan raltuknak hi caan sau a rau kho men. Kan ivennak ding thil kan tuahmi cu kan tthawnter lai. Kan ttanrualnak le kan tthawnnak le kan lianngannak cu kan hmuhter  hna lai. Israeli khua le ram cu himte in kan umter lai” tiin Hamas le Islamic Jihad pawl cu a hun hrocer thluahmah hna. Cu pinah Defense Minister Brig. Gen. Benny Gantz zong nih “Kan ttanrualnak kan langhter lai. Tinhmi (target) kan ngei i, cucu a hram kan thok lawng a si. Caan sau deuh kan mipi himnak ttha taktak in (quiet and security) kan ser lai” a hun ti ve.

Defense Minister nihhin Reserver ralkap 9000 kan auh tthan hna. Gaza Strip lei ah raltu colh dingin i ready dingin kan theihter hna. Israeli Politician pawl cu an ruahnak ikhat hlah hmanh sehlaw, ramleng raltuknak lei ahcun an ttangrual kho taktak. Zohchun an tlaktuk. Israel nihin Gaza Strip ah Hamas le Islamic Jihad pawl cu an kut thlirter tim in Gaza hi a luhhnawh lai maw lai lo theih a si lo. Tu ahcun Fighter Jets 160 leng nih Gaza Strip cu Airstrike an tuah ciammam cu an bomb thawng le mei alh thawng nih minung fa khuasak ngamnak in a chia hna lo. Hamas le Islamic Jihad  pawl nihhin Judah miphun pawl he idohnak i thih cu “Martar” ah an ruah i an ttih ve hlei lo.

*Abu Hamza*, Al-Quds Brigade biachimtu  nih “Tel Aviv khuapi cu Gaza in a hla lo i, kan ral pawl cu a remcaan ning zoh in kan doh peng lai. Rak i ready hna seh, an ti. Kan itinhmi (agenda) a hlawhtlin hlan lo cu kan phomh peng hna lai” tiin Israel a hung au thluahmah. *Ziyad al-Nakhalah*, Islamic Jihad Secretary General zong nih," *Dirhmun ttha deuh in kan um hlan cu kan doh peng hna lai. Pathian nih rem a ti ahcun dohdalnak (resistance) cu kan langhter peng lai a ti ve.

 Ahmed Aboul Gheit, Arab Leaque hruaitu pa nihcun"Israel- nih Fighter Jet hmangin Gaza a phomhmi cu hleihluat tuk in thil tuah le mah mawhphurhnak theih lo thil tuah a si” tiin a soisel. Israeli Air Force pawl nihcun Jet fighters 160 bak in Gaza Strip an zuanhnawh i an phomh. Build nganpipi an hrawhmi zong a um len cang. Cu lawng si loin Hamas leader pawl minung 6 leng a thah chih cang hna. Associated Press le Reuters News nihcun hi building dot 12 ahhin Gym, Business thil an um a ti.

Nithum ni zing ahkhan Building dot 9 tluk a sangmi Apartment, Medical Store, Dental Clinic umnak zawn ah bomb a puak. Israel pawl nihhin bomb an thlak hlan ahhin Drone hmangin warning voi 5 an pek hmasa hna. A chung ah ummi an zam viar hnu ah F-16 hmangin an bomb hi a si. Israel nihcun West Bank lei ah Hamas Intelligence Office le Commander Center umnak an bomb rih. Gaza Strip Mosque cheukhat ahcun Mike in “Allah Cu thangtthat in um ko seh, Islam caah teinak a si. Dohdalnak kan ngei peng lai” tiin an au hna.

 *Ned Price*, US State Dept biachimtu nih, "Israel le Palestinian pawl kar boruak a linsatuk mi dai cang hram ulaw tiin nawlnak a tuah. Gaza lei in rockets hmang in Israel ram lei kah zong ngol cang seh” a ti. Tor Wennesland, UN Special Envoy to Middle East nihcun," kahdaihnak tuah cang u, a ti ve hna. Hiti in kaphnih lei in an thil tuahmi an ngol zau lo ahcun raltuknak puitling (full scale war) a phakter lai” a ti.

PM Benjamin Netanyahu aiawh biachimtu *Ofir Geldelman* nih, "Palestinian cawlcangh ning cu Jerusalem in Gaza Strip tiang in a hlante in timhtuahnak felfai tein an rak itimh i an tuahmi a si a si. Hiti buainak (riot) um dignin an rak itimlam mi hrimhrim a si” tiin a puh hna..

Jerusalem Khuapi I Cuhnak Ruang Ah Buainak Kal Cuahmah Mi-Vawleicung Khuapi hlunbik ah chimmi, Jerusalem khuapi cu “Judah (Khrihfa) le Muslim” miphun pawl nih an biaknak  kong he pehtlai in biapituk le a thianghlimtuk mi an ruah. Judah miphun pawl nih an Pu Solomon Siangpahrang pa nih a rak sakmi “Jerusalem Temple” saknak hmun tiin biapituk le sunglawituk in an ruah ve. Hlan lio chanpi in an khuapi (unified eternal) bantuk an ruahmi a si.

Jerusalem Temple hi kum 586 BC ah Babilon pawl nih an rak hrawhpiak hna. A hnu ah Profet Nehamiah nih BC-445-432 kar hrawng ah a rak saknolh (rebuilding) mi, tu ah Temple Mount an timi cu  AD 70 hrawng ahkhan Rom ralkap ralbawi Titus nih a chuh tthan hna hnu ah Muslim pawl hmun thianghlim Al-Aqsa Mosque pawngah “Noble Sanctuary” an timi, “Dome Of the Rock” timi hrawng cu Jordan nih a uk hnu ah cu hmun hrawng cu Muslim pawl nih hmun thianghlim 3nak Islamic buu pakhat “Waqf” an timi zohkhenh dingin an rak ti hna.

Khat lei kam ah a ummi “Western Wall” an timi cu Judah pawl hmun thianghlim a si ve fawn. Kum 2000 ahkhan Israeli Politician tlawn an timh zongahMuslim/Palestinian pawl nih buainak an rak ser hnawh hna i fakpi in an rak buai bal cang. Zeitik ah deh hi hna ram pawl kar ahhin buainak hi a dih lai i remnak he khua an sakte hnga> Mi tampi nihcun Vawlei Ralpi Pathumnak ah chuah hram ai thoknak ah an ruah.

Note: Tutan ka capar cu a sau kho taktak! Caan sautak la in ka tial ve mi asi. Careltu nawl kan duhmi cu capar ka ttial lio ah mithi zat, hliamtuar zat, bomb puak zat, rocket kah zat tbk ai thleng lengmang. Cucaah a zat kong ah buaituk loin rak um dingin kan nawl hna. Cu pin ah ka ttialmi hi a cung ah ka ttial ciami a tangah ka tial nolhmi zong an um len lai.  A ruah zia rak ka thiam te uh.

 

Hamas Hruaitu Pawl Caah Zaamnak Caan le Chuahnak Lam Kan Ser Ti Lai Lo- PM Benjamin

 Israel Defense Force (IDF) pawl nih Ground Invasion tuah tim bantuk in cathanh an chuah. International News pawl zong nih Ground Invasion um ding bantuk in an post cio ve. The Washington Post zong nih a post manh ve. Israel nih Reservers 9,000 bak a auh tthan hna. Gaza Strip pawngah Tanks he an ihung tthup ko hna. Hamas lei zong nih Front Liners an chiah tthup manh ve. An linsa taktak cang! Vawleipi nih ar ko in cuanh cio a si cang.

Hi ruang ahhin Hamas pawl nih an Fighters ttha deuh pawl (Commando pawl kan ti lai cu) cu hmai ah an chuahter cang hna. Gaza City tangah Underground Tunnel System sau taktak Hamas Metro ti tiang in an auhmi a um. Nain, Israel nih Ground Invasion nei loin vansang lei in Fighter Jets he Hamas target 150 bak bomb in an den kha asi.

Gaza City pawng ah Israel nih Night Vision, ralkap tanks & Drone he Hamas pawl nih vawleitang an verhmi kua (tunnel) in an hung chuak dingmi pawl teng bak, teng bak in a rak kaptu ding pawl ready in a hun tthup hna. Hamas pawl cu an thil tuahmi an ipalh cikcek. Snipers & missiles he IDF pawl cu an i hung tthup fawn. Northern & eastern Gaza ah 1,000 bombs &  shells hmangin Friday zing ahkhan IDF nih an itinh ningte in bomb an thlak i an khen hmak.

 Israel National News report ningah cun Hamas Metro/ vawlei tang lam (tunnel) thi deng in an ivirhmi le phaisa tam taktak dih in an sermi cu IDF nih bomb in an denpiak viar hna i Hamas pawl saduhthah cu zanmang bang an ttian dih” tiin a tarlangh. IDF hna nih zeihmanh report hi tling in an pe duh ballo. Hamas pawl nih Friday chun lawng ahkhan Rockets 220 bak an kah manh. Aviv Suburb Of Jaffa, Lod ah IDF kum 19 minung faktuk ai hliam.

Israel PM Netanyahu nih “Hnu kan tolh ti lai lo. Tutan cu, cuhlan bantuk si ti loin a dihdongh tiang kan ral pawl hi kan doh cang hna lai. Israel miphun thisen hi a lak in a liam lai lo. A bik in Hamas hruaitu pawl hi khawika hmanh ah zaam kho lo dingin  zamnak caan le lam kan serpiak ti hna lai lo, zungzal holh kho ti lo dingin kan tuah cang hna lai” ati.

IDF min thup pakhat nihcun “Palestinian ram hi kan ilak lo, kan ramte a si. Kum 300  a liamcang mi khan kan ram a si cang. Israel miphun tu hi kan ram ngei ah miphun dang nih an rak kan buai, atu cu rak buai kho ti lo dingin kan cawlcang lawlaw cang lai. Hamas hruaitu pawl caah zamnak caan le lam kan serpiak hna lai lo” a ti,

 

Hamas Nih Rockets 1600 Bak Kah, PM Benjamin le Gantz An Thin A Phawhtuk Hna I Raltuknak Vanlong 80 Bak In Gaza Strip An Phomh Ciammam Cu!!!!

 Middle East ah lorthau taktak in a cawlcang zungzal mi Hamas ralhrang  pawl nih Israel ramchung ah dong hngal loin rockets 1600 leng an kah. Cu tikah Israel a thin a phawhtuk cang i Hamas ralhrang pawl an idor tawnnak le an hmunkhuar Gaza Strip cu a raltuk vanlong tthattha 80 bak a zuanter i, Gaza khuapi cung cu nikaa an khar bak ti awk in Israel raltuknak vanlong cu Vanva zit in an i, Israel Bunker Buster Bomb in a den ciammam hna cu, anmah Hamas ralhrang pawl lawng hlah Vawleipi cu khuaruahhar in a tuah ko.

Gaza khuapi  cu Israel raltuknak vanlong zuan le Bunker Buster Bomb puah thawng nih Thlichia le Ttotho thawh bang hrum-ainak lawngte in a khat. Israel PM Benjamin Netanyahu nih tutan cu caan saupi nguh in, aukhuang kho ti lo dingin kan phomh lawlaw hna lai tiah an thanh.

Hamas ralhrang pawl cu IDF pawl Bunker Buster Bomb in an himnak ding ah tlik le zaam lawngte an rian i, idornak hmun le a himnak hmun kawl in awlokchong in khua an sa. Cu bantuk thawngpang nih Gaza mipi zong a hun tlirh hna tikah a celh in an celh lo. Gaza mipi ca ko ah zaangfak an si. Hamas ralhrang ruangah hi bantuk thawngpang theih le tuksum in khuasak cu….

Israel Raltuknak vanlong an zuanning le an tlik an lekning le Bunker Buster Bomb an thlakning pawl, an cawlcangh ning pawl an hmuh tiah kan vawleipi cu a thin a phangtuk i UNSC Emergency meeting voi 3 khengte zarhkhat hmanh tlin hlan ah an auh manh. Israel a rak huatu, Muslim ram pawl, Middle le Arab pawl chungah a lianngan deuhmi Iran, Turkey tbk pawl an hacang rial tthat le mit-au cu a zoh in zoh ngam an si ti lo.

An misa Hamas pawl nih le an sung thluahmah. Cucaah Israel nih a phomhnak hi ngol seh ti an duh i lam phun kip an kawl i an soisel. Nain, International aw-an pawl cu Israel nih zeite ah a relpiak ve ti hna lo. Tutan, Hamas rocket kahmi kong ah PM Benjamin le Gantz thinhun cu a fah in a fak kho tuk ve. Hi bantuk in lorthau in cawlcanghnak hi dong thai seh ti bak in bia an chah i an ralkap tthawng pawl cu order an pek hna.

Israel nihhin tutan Hamas ralhrang pawl ka phomh hna ruangah a thin a hung mi le a lung a fakmi, a rak ttanhtu le a chanhtu a ngamh mi nan um ahcun rak chuak uh ti bak an si. Cucaah rianrang in a ralkap reserver 9,000 bak a auh tthan hna. International Community pawl le Muslim ram pawl sin ah kai ready hih!,  A ngamhmi paoh rak chuak uh ti massage kuat bantuk a si.

Israel le Hamas ralhrang hi niruk bak an buainak a hung si cang. Zarhkhat tluk a si cang. Cu ruang ah thil sining zoh chun in Reserver 9,000 bak zeimaw can sual ah tiin PM Benjamin a auh tthan hna nak hi a si. Paratroopers Brigade, Golani Infantry Brigade & 7th Armoured Brigade te Gaza border ah an duty.

Netanyahu hruainak in Cabinet meeting an ngei, an meeting ah Minister pawl nih "Hi campaign hi a tthatuk, hi nak fakin tongh rih ding an ti, thla 6 maw a kum zong a daih kho an ti. Israeli news site Ynet ah an IDF pawl nih an tarlangh cu kannih nihcun kan target  kan khen hna. Nain, annih lei nihcun an kan kheng lo an ti. A herh ahcun Ground Operation zong kan tuah ko lai” an ti cang.

Ground Invasion tuahnak ding ahhin Israel Defense Force Chief Of Staff Lt-Gen Aviv Kohavi a rak kir tikah General’s Sign Off, a tuah lai. Netanyahu le a Cabinet hna nih an zohfel nolh tthan lai. Tu ahcun Hamas ralhrang pawl cu an awlok a chong cang i Ceasefire tuah kan duh tiah an thanh cang. Nain, Israel lei nih an lu an lei cang. Nan duhduh in thawngthanhnak um loin Israel ramchung Rockets 1600 leng nan rak kah cang hnu ah maw Ceasefire tuah kan duh nan ti. A ngah lo. Zungzal ka ang kho ti lo dingin kan in tuah hna hlan lo kan ngol lai ti a si cang. Hamas pawl cu an ichuah sual ning a fak taktak. Tutan ahhin Israel nih a ram kauhnak caah  hman a fawite.

UNSC Meeting ah Vawleicung ram tam deuh nih Israel cozah cawlcangh cu an soisel i, cathluan chuah dingin an ti nain US nih a duh ve lo. An mah himnak dingah an tuahmi a si. Rocket hi zatzat kah i ivennak tuah ve lo ah zeitindah a si khawh lai a ti i an meeting biaceihmi vialte a khampiak mai hna i cawl kho loin a tuah hna.

Israel hi an raltuknak vanlong pawl an tthat le an Bunker Buster Bomb an tthat lawng si loin, Hamas lei nih an rak kahmi Missile le Rocket rak kahthlahnak ah an hmanmi anmah kutchuak Iron Dome nih Israel ram vutcam bantuk a cang dingmi cu a khamh ko hna. Hi zatzat rocket chung ah tlawmte lawng Israel ram ah a tla i inn hrawhmi tlawmpal le Bus a hrawhmi tlawmpal te a um. Israel in minung 6 an nunnak a liam. Hamas lei cu an lutlai hruaitu biapituk mi an commander minung 6 an sung. Cu hna he cun minung 86 an nunnak a liam. Minung 300 leng nih hliam an tuar.

Note-Tutan ka catial mi hi ka van tui deuh caah  careltu caah a rel a nuamhnak deuh dingin ka bia ka van porh deuhmi an si. Nain, ka laknak nih  a chim duhmi he cun ai khat ko.

Lebanon Lei In Missile 3 A Lut Tthan, PM Benjamin Nih “Israel Miphun Kan Zam Ballo, Hmai Kan Nawr Lai” Tiin Ralkap 9,000 A Auh Tthan

Israel Prime Minister Benjamin Netanyahu nih a chimmi cu Gaza mipi hnangamte in an rak ihngilh. Asinain, tu ahcun an mang hmanh an manh ballo mi harsatnak le ttihphannak nih a tlunh cang hna lai” a ti cang.

PM Benjamin Netanyahu nih “Kan ral pawl Palestine (Hamas) lei pawl hi an hawikom middle ram pawl nih an chanh i raltuknak lianngan a chuah sual ah tiin ralkap 9,000 reservists a auh tthan hna”.  Hi nih a langhter mi cu Israel nihhin biatak tein tukdohnak hi tuah a timh timi a langhter ngaingai.

Hamas nih an commanders, Terror boss of Gaza City le Intelligence pawl cu an vui cang hna. Israel’s Prime Minister Benjamin Netanyahu nih hin Palestine (Hamas) pawl he an buai lawng si loin Israel ramchung ah Jews (Judah) miphun le Arab plus Gaza kar ah buainak fakpi a tong rih.

Hi tluk in buainak Israel nih a ton lio ahhin cu hlan ah hringtu bantuk in ai ruahmi US President Joe Biden cu holh loin daite in a um diam fawn. Midang lawngte a holhter hna. President hlun Donald Trump he cun an ikhat lo ngaingai. PM Benjamin nihhin President Donald Trump chan kha a van ngaituk manh cang lai.

Tuchun tiang an buainak ahhin Hamas ralhrang lei nih Missiles/rockets 1600 renglo bak Israel ram ahhin an kah hnu ah Ceasefire on a “Mutual Basic” an duhnak kong an phuan. An thil tuah le an thluak nih PM Benjamin Netanyahu hi a thin a khenh in a khenhter. PM Benjamin Netanyahu nih International Alarm cu zeihmanh ah a relpiak hna lo. Israel Military Spokesman nih “Israel-Gaza Wars  hi hlan lio 2014 -2008-2009 bantuk in kan phan cang” a ti.

Israeli Defence Force Chief of Staff Lt.-Gen. Aviv Kohav nih Israel nihhin kan ngol lai lo. Kan pehzulh peng lai. An thil tuah hi daih sawsawh awk a ttha lomi a si” a ti. Hezbollah leader Hassan Nasrallah nih Second Lebanon War 2006 lio i ai ti sual bang khan Gaza zong nih an thil tuah sual mi hi an theih ve lai, i chirnak lawngte in an khat te lai, Nain Israel nih kan dindorh hlei hna lai lo” a ti.

A voi 4nak IDF Forces hna nih Gaza i Anti-tank Missiles Squad an chiahnak hmunpi an kah nolh. Hi zong ahhin an target an khen i cu hmunpi cu a rawk dih cikcek hoi. Nirim, Kissufim & Ein Hashlosha ah Bomb shelter ah an lut nain Rocket hi Iron Dome nih a rak kahthlak viar. Israel Defense Force nih Gaza Strip in Anti-tank guided Missile an rak kah tawn mi cu an kham. A tu ahcun an hrawhpiak dih cang hna.

IDF lei in mithi um chun cu Staff Sgt. Omer Tabib (21) cu Military Cemetery Hometown Of Elyakim ah an vui. Regional Cooperation Minister Ofir Akunis bak nih a telpi hna. Cu hnu zongah Lebanon lei in missiles a rak lut tthup hoi rih. Hi hna kong ruah ahhin cun khuaci mui a si ko.

                                                         

 

Russia Nih Israel A Hun Neih Thluahmah I Syria Ram Turtas Port Ah Nuclear Power Tiang A Hun Cang!

Israel caah cun hi thawngpang theih cu mangchia manh bantuk a si. Israel hi Russia nih a pel bakin a pel i Sniper bantuk in a bawh cang ti tluk a si. Russia nih Syria (Bible in Assuria ram kha) ah Turtus Ports (bible cun Tarsat khua, Jonah zamnak) ah Naval Base a kauh chin lengmang. Israel caah a him lo chin lengmang. Cruisers le Submarine a hun chapbei rih.

2017 ahkhan Russia le Syria nihhin hnatlaknak an ser i Russia nih Navy hmunpi caah kum 49 chung hman khawh dingin minthutnak an tuah. Russia hi Middle East ah US Counter dingin ai rolh ning a thuk taktak cang. Airbase ngan taktak Syria ahhin 2017 thok khan a ngei cang.

SU 35 fighter, SU 33 Bomber pinah S 400 missile defence system pawl a thiar thluahmah hna i a hun luaimai cang hna. Ni donghnak (a hnu bikah) ahcun Israel a dohtu ding le a kaput ding hi Russia a si tiah Politicians thiamsang le hlathlaitu cheukhat nih an chim. International Politics kong a hlathlaitu pawl nihcun nan theih ve theo lai cu…

Russian Media hna nihhin Israel cawlcanghnak a tthalo deuh men mi paoh cu a chiat khawh chung chia in vawleipi theih khawh dingin heh tiah pholangh hi a nuam an ti pin ah Israel le Palestinine Conflicts ah Israel cu a soisel thluahmah. A dinhdorh bak lo. Judah (Jews) miphun pawl hi an huatuk hna ti an media pawl catial in a lang ngaingai.

Syria Civil war zong ahkhan Russia cu ralkap uknak a duhtu Bashar al Assad kha a back up peng. Heh tiah a humzual i a chanh peng kha a liamcia caan ah hmuh khawh a si. Assad ralthuam tthattha a rak bawmtu kha Russia hi an si. ISIS pawl chuanlam ah la in tawr tawr in rak bomh. Cucaah US zong a thin a hung i a rak hnukdoknak kha a si.

Russia nihin Syria Politics hi, Middle Easter ah laireltu, biachattu le funtom tawntu, daihtertu US pennak (Colonies) hmunhma a kauhtuk mi hi duh loin a rak zuamcawh peng ti a lang. Raltuknak Lawng nganpi pi 11, Nuclear Powered telh in chiah or hun zong a onh fawn. Ships Repair Facilities bunhnak ding Floating docks ser dingin hma an la cuahmah fawn.

2015 ahkhan Syria Civil War ah Assad ralkap pawl cu Logistics Ships in tuak ahcun hi Lawng dinhnak hmunpi hi Russia khuapi Moscow in raltuknak hriamnam tthattha pawl a rak luhnak le an hmannak hmunpi a si. Tartus ports in hin Israel khuapi Jerusalem hi KM 350 tluk hla ah a ummi a si. Hamas Terrorist pawl nih Israel kahnak ah an hmanmi Rockets nihkhan a phak ve lai tinak a si.

Cu si tikah Israel le Syria cu uico le meheh bantuk in ai huami an si. Hlanlio Bible chan in nihin ni tiang an i huatnak a dong hlei lo. Syria nihhin Israel hi Iran bantuk in vawleipi map chung hlohter, tlauter an duh ve. Nain, 2015 hnu in Syria ram chung ah Civil war a chuak i Syria cozah cu a thazaang a derthawmtuk lio caan a si caah zeihmanh a cawlcanghlonak  asi.

Hmailei ahcun a hun tthangcho te lai, Russia zong nih Israel cu a huat ve fawn tikah lam khat khat kawl in hi Lawng dinhnak hmun in a thli in Syria min bunh in Russia nih hin Israel hi a phomh khawhmi a si. Cucaah hika hmun ah Russia nih hriamnam tthattha le Nuclear powered tiang in a hunmi cu Israel caah thinphang taktak a si.

 

Hamas le Israel Kar Buainak le An Hmanmi Hriamnam

Tuchun ni tiangah Israel le Palestinian buainak cu zawr lei panh loin a linsa chin lengmang.  Hamas Terrorist pawl Rockets bomb ruangah Israel miphun  a simi a nunnak a liammi cu Pathian thimmi Miphun Israel nihcun fak taktak in lehrulhnak an tuah i Airstrikes an tuah colh. 

Gaza city Tower Building cu target hmasa bik ah bomb in an den i an hrawh dih cikcek. Hika bomb in an dennak ahhin Hamas Terrorist pawl nih an ibochan taktak mi an Commander Bassem Issa le Senior Military Official, Group Engineering Chief, Head Of Cyber Warfare le Rocket an sernak hmun ah rian a ttuanmi pawl an thi tiah Israel le Hamas nih thawngthanhnak an tuah veve.

Israeli Military force hna nihcun an target ah Militant Rocket sernak, Intelligence Office, Hamas Leader umnak inn (house) kan itinh tiah an chim. Nain, hi bantuk an bomhnak ahhin tutiang ahhin Hamas lei minung 86 hrawng an thi cang. Hi chung ah hngakchia minung 16 an itel tiah an tarlangh. Cu lawng si loin minung 300 renglo nih hliamhma an tuar tiah Gaza Health Ministry nihcun an chim.

Israel lei hi Hamas pawl Rocket kahnak ruangah minung 6 an nunnak a liam ve cang. US President Joe Biden nih Israel Security Force pawl cawlcangh ning cu isum deuh ko uh tiah a ti hna. Hamas pawl nihhin a hnu ah Israel ram chung ah Rocket 130 an kah nolh manh.  Israel nih idoh an huam chung hman awk, thlahnih chung donglo in hman awk Stock kan ngei” an ti i ngol an itim ve lo.

Israel lei nih Hamas pawl hi buainak chuahter kho ti dingin tutan ahhin holh kho ti lo, awn au kho ti lo dingin hmih viar a timh hna. Tutan ahcun caan saupi nguh kho dingin kan phawmh lawlaw hna lai ti a si. Cu lawng hlah, an misa minung 6 an nunnak a liam caah an thin a hung kho tuk.

Tulio ahhin kan Kawlram zong fakpi in a buai lio a si ve. Tlangcung hriamtlai pawl nih biatak in MAH ralhrang pawl an phomh hna. Mipi pawl zong hriam an ilak hna i heh tiah  an kah hna. Kan Chin ram chung zong ah mipi nih hriam itlaih in CDF an dirh i  ralkap pawl an kah hna.  Cu hna pawl an hmanmi hriamnam pawl zoh ahcun ngaihchia taktak a si. Hi lio ahhin Israel le Hamas ralhrang pawl nih an hmanmi hriamnam cu khuaruahhar in a ttha. Cucu a tanglei ahhin zei bantuk hriamnam pawl dah an hman i zeitluk in dah a tthat timi kan van zoh hna lai.

 

Iron Dome hi a rak tthatuk tinak a si-

Israel’s military spokesman Jonathan Conricus report ningah cun Gaza Strip lei in Rockets 1,600 a lut cang. Cu lakah Rockets 400 cu Gaza Strip lila ah a tla. A tangmi 90% cu Iron Dome nih a rak kham i a rak kahthlak hna. Israel nihhin Iron Dome hi rak ngei hna hlah sehlaw, Israel ram cu vutcam ah a cang cang lai. Cu lo ah hmanh Arab ram pawl nihhin an nung buin an ei viar cang hna hnga.

Tutan ahhin vanchiat ah IDF ralkap pakhat kha Motor an icit lio ah a thli in morta bomb in an rak kah hna caah a nunnak a liam. Cu lawng si loin Indian miphun minung pakhat a nunnak a liam ve. Cu hna pahnih dah ti lo Israel lei ahhin a thimi an um lo.

Asinain, Hamas lei cu an ibochan taktak mi an commanders minung 6 bak Israel Airstrike nih a thahpiak hna. Cu lawng si loin ralkap sawsawh le mipi 86 bak a thah chih hna.

Israel le Hamas Nih An Hmanmi Hriamnam-

Hamas Hriamnam-  Rocket an hman. Rocket kan ti lengmang mi hi missile, bomb lampi i kah khawhmi khi a si ko. An rocket hmanmi hi: 1. BADR3- range 47 miles, warhead 250 kgs a si. 2.QASSAM 4- range 11 miles, warhead 15kgs a si. 3. KORNET- range 6 miles, warhead 4.6 kgs a si. Hi pawl hi Israel ram kahnak ah Hamas pawl nih an hmanmi a si. Israel le Pelestinian cu lamnaih teah khua a sami, ramri an si. Jerusalem khuapi khi kan ram a si tiah ai cuhmi an si. Khuakhat chung ah ramri a um.

Israel Hriamnam- US nih tulio vawleipi ah uangthlar taktak in an chimmi, Vawleicung raltuk Vanlong ah a tthabik tiah an timi F-35 cu a fahniang bantuk in ai zohmi Israel cu tampi a rak tthenh caah tutan ahhin Israel nih F-35 fighter Jets cu Hamas pawl kahnak ah a hman. Tutan Israel hmanmi hna cu-

F-35 Lighting II, Max Speed 1,227 mph, Gun , Rocket, Missiles le Bomb, Appache Attack Helicopter - Max Speed 182 mph, Combat raduis 300 miles, Armaments - Guns Rocket Middle pawl a hman hna.

Cu pinah TAMIR DEFENCE MISSILE- weight 200lb, Range 45 miles, protection coverage 58sq miles, 1 hi  €60,000 each, Israel IRON DOME MISSILE DEFENCE SYSTEM Elbit Hermes 900 Drone length 27ft,speed 137 mph, payload 660lb hna zong a hman chih hna.

Vawleicung Khuapi Hlun Bik Jerusalem I Cuh In Israel le Muslim Pawl Tukdoh Hram An I Thok

 

Hamas ralhrang nih Israel ram lei ah Rockets 1800 bak an kah cang! Israeli minung 9 an nunnak a liam. Israel nih a ralkap reservers 9,000 a auh tthan hna. Ralkap 16,000 cu leave lak ngah lo a ti hna. Cu hnuah Israeli Jet Fighters 160 bak nih voi600 khengte Gaza Strip (Hamas hmunkhuar) hmunkhuar 150 cu a zuanhnawh i Bomb in an den. Hamas ralhrang pawl nih Israel cihmihnak dingah tiin leitang lam an cawhmi (tunnel) lawng hmanh voi 450 renglo in bomb in a kah. Cu tikah Palestinian minung 119 an nunnak a liam. Hi chung ah hngakchia minung 31 le nu 19 an itel. Minung 850 leng nih hliam an tuar.

Tuzarh nikhat thok khan Israel le Hamas le Islamic Jihad (Palestinian) pawl kar buainak hi zual lei a hun panh i tuchun tiangin Gaza Strip ah um hmun a khuarmi Hamas le Islamic Jihad ralhrang pawl nih Israel ram cu rockets 1600 renglo an kah cang. Cu rockets hna lakah 90% cu Israeli Defense Force “Iron Dome, Missile Interceptor nih van lai a rak kah hna i vawlei an tlak hlan ah an puak. Nain, cheukhat cu an kahthlak manh lo ruangah Israel ramchung ah a tla i Building le Bus pawl a khen hna i pa 5 le hngakchia telh in minung 9 an thi cang. Hi chung ah IDF ralkap minung 1 zong a nunnak a liam ve.

 Israel Defense Force (IDF) hna zong nih cuti an ram chung Tel Aviv, Jerusalem le an ram nitlak lei ah Rockets 1800 leng a rak kaptu hna cu kap kho ti lo dingin Jet Fighters 160 leng bakin a phomh hna. IDF lei ahhin Drone F-16 le F-35 Fighter Jet hna hmangin Hamas le Islamic Jihad ralhrang pawl nih um hmun an khuarnak tiah a ruahmi hmun 150 cu bomb in a den hna. Gaza Health Ministry nihcun Palesitinian minung 119 an nunnak a liam cang. Hi chung ah hngakchia 31 le nu 19 zong an itel. Cu lawng si loin minung 850 renglo nih hliam an tuar.

 Hamas le Islamic Jihad pawl nihhin Tel Aviv khuapi “Ben Gurien International Airport” zong Rocket in an kah i, vanlong a zuang dingmi pawl zong a tlaiter viar hna. Jerusalem khuapi thlanglei Rishon le Zion pin ah, Gaza Strip pawng Ashkelon, Holon le Tel Avic pawng ummi Givata’im khua hna ahcun Palestinian ralhrang pawl rockets kahmi cu a tla. Nain, vantthat ah inn le lo fak tuk in a hrawhmi cu an um lem lo. Nain minung 9 an nunnak a liam phah I IDF ralkap pakhat zong ai tel tiah Israel Defense Force biachimtu Col. Jonathan Cornicus nih a chim. An kar boruak hi daih lei a panh kho lo. Israel- Hamas le Islamic Jihad hruaitu pawl nih hi nak fak in ikah dingin an chim veve.

 Kum 2014 ahkhan Israel le Hamas, Islamic Jihad, Al-Aqsa Martyr Brigade le Hizbollah hna hi ni 50 chung fak taktak in an rak ikap cang. Cu tan ikahnak ahcun Palestinian minung 2,100 bak an nunnak a rak liam. Israel lei in minung 70 bak an rak thi ve. Inn le lo tam taktak an rak rawk. Zeiruangah Dah Buainak Chuah Hram Ai Thok?- Muslim pawl Pathian an biak, holy (Ramadan) cu May 8 ahkhan a dih ni asi. Cu ni a dih lai ni cacawn ninga ni ahkhan “An hruaitu Sheikh Tayseer Abu Sunainah” nih biacah a chim. Cu bia a chimnak ahcun Sheikh Jarrah hmun, East Jerusalem khuapi cu kan ram diktak a si caah Al-Aqsa hmun venghim dingin kan thlarau le thisen pek dingin kan huam e” tiin a chim.

 Cuka hmun ah ai pummi Muslim minung 90,000 renglo cu East Jerusalem ah “Al-Aqsa Mosque” an timi hmun ah an hruaitu pawl cu vawleicung hmun thianghlim bik 3nak ah ipumhnak an ngei tthan. “Dome of the Rock” an timi, Sui le ngun in an ttamhmi an biakinn (mosque) pawngah ipumh khawmh an duh. May 8 cacawn niruk ni zaan cu thlacamnak caan phundang ngai “night of destiny le an mi thianghlim (Sacred Prayers) “Laylat al-Qadr” an timi caan cu biapituk ah an chiah. Cu lio caan bantuk ahcun kum 1967 Six Day War” ah Arab-Jordan ralkap kut tangin East Jerusalem cu Israel ralkap an rak lakni May 10 kher a si ve hoi. Hi May 10 hi kum tin ti awk in Israeli miphun pawl nihcun Jerusalem khuapi an lak philhlonak Ni cu ni sunglawi ah ruat in “Jerusalem March” tiin Judah Kulmuk pawl nih “theih camcinnak or philhlonak lamzawhnak” an tuah tawn. Cu lio ahcun thlacamnak an ngei tawn.

 May 10 ah Judah miphun minung 30,000 renglo hna cu “Jerusalem March” tiin lamzawhnak an ngei. East Jerusalem cu Damascus Gate in Old City an timi lei ah an kal. Cu hna veng him dingin Israel cozah nih Police 3,000 a duty ter hna. Hi bantuk in Muslim le Judah miphun pawl Jerusalem Temple an icuh theo tawn. Muslim pawl nih Old City lei ah “Noble Sactuary” Al-Aqsa Mosque” an ti lengmang mi (Judah miphun nihcun Temple Mount” an timi “Western Wall” umnak ahcun buainak hi chuah hram ai thok.

 Judah pawl nih “Jerusalem March an ngeih ahhin Police hna nih Al-Aqsa Mosque Compound luh an sianh ve hlei hna lo. Israeli police hna nih Al-Aqsa Mosque lei ah Muslim mibuu hna cu tthio an timh hna. Cu ahcun Palestinian ralhrang (terrorist) pawl nih lung in an cheh hna. Israeli Security Forces nih rubber-bullet le stun grenade le tear-gashmangin an kah ve hna. Cuti cun buainak hi a hung linsa chin vima mi a si. May 8 i Jerusalem khuapi buainak ahcun Palestinian minung 700 hrawng le Police minung 20 cu hliam an tuar. Cu hnu cun boruak hi linhsat hram ai thok. Gaza Strip lei ah Hamas le Islamic Jihad ralhrang hna nih Al Aqsa Mosque i lung in Israel Police a cheptu hna cu chanh tim in Rockets cu Israel ramchung ah an hun kah thluahmah hna. Cuti rockets hmangin an rak kahnak cu lehrul cham in Israel nih atu bantuk in a phomh hna nak hi a si.

 Israeli caretaker PM Benjamin Netanyahu nihcun Police thiltuahmi cu an palh lo tiin a ttanh hna. Biaknak zalonnak, kut itlaihnak (freedom of worship) cu ka thlawpmi a si tiin a chim lio ah Palestinian Authority President Mahmoud Abbas nihcun, "Israeli Police thil tuah cu ttanh in hma a lak” tiin a soisel. Palestinian ai pumkhawmmi hna cu "Al-Aqsa Pasal ttha hna" (Heroes of Al-Aqsa) tiin heh a thangtthat hna. Nikhat ni le Nihnih ni zing ah Gaza Strip lei in Palestinian ralhrang pawl nih Rockets 350 renglo Israel ramchung ah an hunk ah. Israel zong nih cu Rocket kahnak cu lehrul in an hun phomh hna hi a si. Biatak in Jerusalem le Gaza Strip kar ah buainak nih an hmaika ah a hun chuah hnawh taktak tikah PM Benjamin nih Reserve ralkap 9,000 bak ralrin dingin a hun auh tthan hna hi a si.

 Israel ram hmun kip ah, Rocket le Missile kahnak in iven dingin mipi cu theihternak darkhing cu a hung ring. Hi tiang in mipi hna ivenhim dingin darkhing an tum hnu ahcun Israeli mipi hna an pum, an inn le an compound tbk pawl bomb, rocket le missile nih a hrawh khawhlonak dingah Bunker ah an itom a hau cang. Al Jazeera News nihcun, Israeli jet fighters 160 bak nih Gaza Strip hmunkhuar hmun 150 bomb in an den ruangah minung 119 nih an nunnak a liam phah” a ti. Thi le hliam zat hi BBC, NBC, AP, Reuters, Fox News, Haaretz, Times of Israel le Jerusalem Post hna nih an ttialmi an ikhat hna lo. Nain a thimi hi 119 renglo an si cang ti cu a fiangmi a si.

 Jerusalem khuapi Old City hmun ah nikhat ni ah buainak a chuakmi ahhin Palestinian Red Cresent Society nihcun minung 520 nih hliam an tuar tiin a chim. Minung 600 cu Makassad Hospital kalpi an si. Minung 5 le bang cu an dirhmun ttha lo ngai in an ihliam a ti. Dr. Adnan Forhoud nichun hliamtuar mi hna hi an lu, an hrom le an ke ah kahmi an si deuh viar a ti.Hamas ralhrang hruaitu “Ismail Haniyeh nihcun, "A si khawh chungin, kan thazaang dihlak chuah in fak deuh in Israel ram cu Rocket le missile hmangin kan kah lai nak kong le Israeli lei nih Hamas pawl thil tuah cu kan doh i, kan phomh thluahmah hna lai” an ti ve. Hi ti i Al-Aqsa Mosque* ah Muslim ai pumkhawm mi hna thio timhnak ruangah Israeli Police thil tuah hi vawleicung ram kip le Arab-Muslim ram pawl nih an soisel ngaingai. Turkish President Tayyip Recep Erdogan nihcun “A si khawh chungin Muslim ram pawl ttangrual in Israel thil tuah hi dohdal dingin a sawm hna pin ah “Israel thil tuah cu biatak tein a soisel. Terrorist thil tuah, mifir le damiah thil, a sual taktak mi cozah (Cruel Terrorist state” tiin a puh.

 Iran, Egypt, Jordan, Saudi Arabia, UAE hna zong nih an soisel. Cu tlawmpal ah Arab Leaque le Islamic Organization of Islamic Council (OIC) bantuk zong nih an soiselnak an aupi colh fawn. Middle East Quartet an timi US, Russia, European Union le United Nations nih tulio Israeli le Palestinian kar boruak cu Middle East chung hrawng idohnak le ikahnak ah a canter khawh” tiin an thinlung an pek ngaingai (deep concern) nak kong an chim. Boruak a daih khawhnak dingah hmala dingin Palestinian le Israel hruaitu pawl cu an nawl hna. Sheik Jarrah I Cuhnak Ruang Ah A Si Deuh Kho Men?- May 2 hrawng ahkhan East Jerusalem khuapi Palestinian million 58 umnak “Sheik Jarrad” cu Judah pawl nih “kan miphun hna, kan ram diktak” an ti. Palestinian chungkhar cheukhat cu chuak uh an ti hna. Hika Sheik Jarrad hmun hi cheukhat nihcun kum 1948 ahkhan UN Refugee Agency le Jordan ram iremnak bantuk in Palestinian Refugee pawl umnak ah pek” Nakba” a si tiin an chim ve.

 Caan a hung kal i, 1956 ah le 1970 hnu khan cun Judah pawl an ram a sinak an hun humhalh thluahmah. Judah hna nih Court ah taza an cuai hna i Jerusalem District Court nih chungkhar 4, al-Kurd, Iskafi, Qassim le Jouni hna cu an umnak hmun chuahtak dingin an ti hna. Cu thil a kal vima mi ahcun Israel Suppreme Court nih May 10 ah biachahnak tuah a timh nain, boruak thalo um lio a si caah Supreme Court biachahnak cu ni 30 an thawn tthan. Kum 1956 ah Palestinian minung 28 nih um hram an thok. Cu hna cu Yafa, Haifa lei in a rak ra mi Karn al-Jouni Area an timi Sheikh Jarrad ahhin an um ti a si. Hi ti in Sheikh Jarrad hmun in Palestinian pawl tthawldawi tim in Judah pawl umter timhnak hi “Rupert Colville”, UN biachimtu nih “Hiti i hramhram in tthawldawi timh cu thilttha lo deuh a cang sual lai” tiin Israel cozah cu fimkhur dingin bia a rak cah.

 East Jerusalem ahcun minung 441,000 an um i an lakah minung 200,000 cu Judah miphun an si. Ralkap le Police nih an ven hna. Easter Jerusalem pumpi hi Palestinian pawl nihcun Independence an hmuh a si ahcun an khuapi bik Capital ah an itinhmi a si. Jerusalem chaklei Givat Hamatos- Beit Saffa le Har Homa- Jabal Abu Ghneuim le Beit Sahour thlanglei ah Judah pawl hi tambik an umnak a si” tiah a chim. Israel cozah thil tuah ning cu US le UK Politician cheukhat zong nih an soisel. Cu hna lakah Britist Politician Jeremy Corbyn zong ai tel ve. Jeremy Corbyn cu Labor Party hruaitu a si. April thla ahkhan cheukhat nihcun International Criminal Court (ICC) ah Israel cozah cu tazacuai an duh i Save Sheikh Jerrah timi movement tuah in Court kalnak ding phaisa an buatsaih. Hiti i ICC ah Sheik Jarrah kong an ceih ahcun Arab ram pawl an ttangtti sual hna lai ti phan a um ngai.

 Israel Hruaitu Pawl Zohchunhtlak An Si- Israeli Caretaker PM Benjamin Netanyahu le Defense Minister Brig.Gen. Benny Gantz cu Politics kong ah an lung ai khat lo ngaingai. An lung ai khah khawh lo caah kum 2 chung ah Parliament (Knesset) ithimnak voi 4 bak an tuah phahnak a si. Tu zong ah cozah ser kho party an um rih lo. Nain, hiti buin an ral pawl nih an rak dohnak hna cu lehrul dingin ahcun an lung ai khat ngaingai. Biatak tein an cawltti i khua an khang tti. Hamas le Islamic Jihad ralhrang hna nih Israel ram cu an buaitertuk ruangah lehrulhnak (respond) ding an tuaktantti. PM Netanyahu le Defense Minister Gantz le Israeli Military Chief of Staff Gen. Avachali le National Security Adviser hna minung tlawmte nih fimkhur taktak in le ralring taktak in um khawhnak ding ruat in le cuhlan nak fak in Hamas le Islamic Jihad pawl tukdoh cu an hna a tlatti. “Palestinian ralhrang pawl nihhin an ngamh lo buin an cil an hmawm lai” ti hi vawlei nih an cuanh cio hna.

 PM Benjamin Netanyahu nih “Tukdohnak lianngan cu kan kalpi lai. Hamas le Islamic Jihad hna nih an thil tuah man sang tak (heavy Price) cu an hmuh lai. An thisen cu an lucung ah a um. Hi kan raltuknak hi caan sau a rau kho men. Kan ivennak ding thil kan tuahmi cu kan tthawnter lai. Kan ttanrualnak le kan tthawnnak le kan lianngannak cu kan hmuhter hna lai. Israeli khua le ram cu himte in kan umter lai” tiin Hamas le Islamic Jihad pawl cu a hun hrocer thluahmah hna. Cu pinah Defense Minister Brig. Gen. Benny Gantz zong nih “Kan ttanrualnak kan langhter lai. Tinhmi (target) kan ngei i, cucu a hram kan thok lawng a si. Caan sau deuh kan mipi himnak ttha taktak in (quiet and security) kan ser lai” a hun ti ve.

 Defense Minister nihhin Reserver ralkap 9000 kan auh tthan hna. Gaza Strip lei ah raltu colh dingin i ready dingin kan theihter hna. Israeli Politician pawl cu an ruahnak ikhat hlah hmanh sehlaw, ramleng raltuknak lei ahcun an ttangrual kho taktak. Zohchun an tlaktuk. Israel nihin Gaza Strip ah Hamas le Islamic Jihad pawl cu an kut thlirter tim in Gaza hi a luhhnawh lai maw lai lo theih a si lo. Tu ahcun Fighter Jets 160 leng nih Gaza Strip cu Airstrike an tuah ciammam cu an bomb thawng le mei alh thawng nih minung fa khuasak ngamnak in a chia hna lo. Hamas le Islamic Jihad pawl nihhin Judah miphun pawl he idohnak i thih cu “Martar” ah an ruah i an ttih ve hlei lo.

 Abu Hamza, Al-Quds Brigade biachimtu nih “Tel Aviv khuapi cu Gaza in a hla lo i, kan ral pawl cu a remcaan ning zoh in kan doh peng lai. Rak i ready hna seh, an ti. Kan itinhmi (agenda) a hlawhtlin hlan lo cu kan phomh peng hna lai” tiin Israel a hung au thluahmah. Ziyad al-Nakhalah, Islamic Jihad Secretary General zong nih," Dirhmun ttha deuh in kan um hlan cu kan doh peng hna lai. Pathian nih rem a ti ahcun dohdalnak (resistance) cu kan langhter peng lai a ti ve. Ahmed Aboul Gheit, Arab Leaque hruaitu pa nihcun"Israel- nih Fighter Jet hmangin Gaza a phomhmi cu hleihluat tuk in thil tuah le mah mawhphurhnak theih lo thil tuah a si” tiin a soisel. Israeli Air Force pawl nihcun Jet fighters 160 bak in Gaza Strip an zuanhnawh i an phomh. Build nganpipi an hrawhmi zong a um len cang. Cu lawng si loin Hamas leader pawl minung 6 leng a thah chih cang hna. Associated Press le Reuters News nihcun hi building dot 12 ahhin Gym, Business thil an um a ti.

 Nithum ni zing ahkhan Building dot 9 tluk a sangmi Apartment, Medical Store, Dental Clinic umnak zawn ah bomb a puak. Israel pawl nihhin bomb an thlak hlan ahhin Drone hmangin warning voi 5 an pek hmasa hna. A chung ah ummi an zam viar hnu ah F-16 hmangin an bomb hi a si. Israel nihcun West Bank lei ah Hamas Intelligence Office le Commander Center umnak an bomb rih. Gaza Strip Mosque cheukhat ahcun Mike in “Allah Cu thangtthat in um ko seh, Islam caah teinak a si. Dohdalnak kan ngei peng lai” tiin an au hna.

 Ned Price, US State Dept biachimtu nih, "Israel le Palestinian pawl kar boruak a linsatuk mi dai cang hram ulaw tiin nawlnak a tuah. Gaza lei in rockets hmang in Israel ram lei kah zong ngol cang seh” a ti. Tor Wennesland, UN Special Envoy to Middle East nihcun," kahdaihnak tuah cang u, a ti ve hna. Hiti in kaphnih lei in an thil tuahmi an ngol zau lo ahcun raltuknak puitling (full scale war) a phakter lai” a ti. PM Benjamin Netanyahu aiawh biachimtu Ofir Geldelman nih, "Palestinian cawlcangh ning cu Jerusalem in Gaza Strip tiang in a hlante in timhtuahnak felfai tein an rak itimh i an tuahmi a si a si. Hiti buainak (riot) um dignin an rak itimlam mi hrimhrim a si” tiin a puh hna..

 Jerusalem Khuapi I Cuhnak Ruang Ah Buainak Kal Cuahmah Mi-Vawleicung Khuapi hlunbik ah chimmi, Jerusalem khuapi cu “Judah (Khrihfa) le Muslim” miphun pawl nih an biaknak kong he pehtlai in biapituk le a thianghlimtuk mi an ruah. Judah miphun pawl nih an Pu Solomon Siangpahrang pa nih a rak sakmi “Jerusalem Temple” saknak hmun tiin biapituk le sunglawituk in an ruah ve. Hlan lio chanpi in an khuapi (unified eternal) bantuk an ruahmi a si. Jerusalem Temple hi kum 586 BC ah Babilon pawl nih an rak hrawhpiak hna. A hnu ah Profet Nehamiah nih BC-445-432 kar hrawng ah a rak saknolh (rebuilding) mi, tu ah Temple Mount an timi cu AD 70 hrawng ahkhan Rom ralkap ralbawi Titus nih a chuh tthan hna hnu ah Muslim pawl hmun thianghlim Al-Aqsa Mosque pawngah “Noble Sanctuary” an timi, “Dome Of the Rock” timi hrawng cu Jordan nih a uk hnu ah cu hmun hrawng cu Muslim pawl nih hmun thianghlim 3nak Islamic buu pakhat “Waqf” an timi zohkhenh dingin an rak ti hna.

 Khat lei kam ah a ummi “Western Wall” an timi cu Judah pawl hmun thianghlim a si ve fawn. Kum 2000 ahkhan Israeli Politician tlawn an timh zongahMuslim/Palestinian pawl nih buainak an rak ser hnawh hna i fakpi in an rak buai bal cang. Zeitik ah deh hi hna ram pawl kar ahhin buainak hi a dih lai i remnak he khua an sakte hnga.Mi tampi nihcun Vawlei Ralpi Pathumnak ah chuah hram ai thoknak ah an ruah.

Note: Tutan ka capar cu a sau kho taktak! Caan sautak la in ka tial ve mi asi. Careltu nawl kan duhmi cu capar ka ttial lio ah mithi zat, hliamtuar zat, bomb puak zat, rocket kah zat tbk ai thleng lengmang. Cucaah a zat kong ah buaituk loin rak um dingin kan nawl hna. Cu pin ah ka ttialmi hi a cung ah ka ttial ciami a tangah ka tial nolhmi zong an um len lai. A ruah zia rak ka thiam te uh.